De koffiebonen die je thuis in je koffiemachine doet, zijn doorgaans bruin. Maar bij Efico zijn de koffiebonen groen, omdat ze bij het bedrijf op de Italiëlei in Antwerpen ongebrand binnenkomen.
Medewerkers van Efico besteden minstens twee keer per dag een halfuurtje aan het proeven van stalen van koffiebonen. Ze branden de bonen, proeven een slok koffie van elke tas, spuwen de slok weer uit en noteren wat ze proeven. “We leiden onze koffieproevers zelf op. Tijdens zo’n opleiding leer je hoe je defecten aan de koffie kan detecteren en verschillende smaakpaletten van elkaar onderscheiden. Hoe jonger je aan de job begint, hoe beter. Jongere mensen hebben vaak een scherper smaakorgaan”, zegt Philip Van gestel, voorzitter van Efico. “We gaan na of de smaak beantwoordt aan de vragen van de koffiebranders. Is de koffie fruitig genoeg? Sterk genoeg van smaak? Smaakt het voldoende naar honing of thee? Want ook dat soort specifieke wensen krijgen we soms.”
Het begon bij twee neven
Efico werd in 1926 in Antwerpen opgericht door de neven Emile en François Installé. De naam Efico is afgeleid van de eerste letters van hun voornamen en achternaam, met daar nog de letters ‘co’ van company (Engels voor bedrijf) aan toegevoegd. De familie zit intussen niet meer in het bedrijf. Pierre, de zoon van François, verkocht Efico in 2015 aan Noord Natie. De leiding was toen al jaren in handen van zijn zoon Patrick. Die liet Efico internationaal sterk groeien, maar werd ziek en overleed nog voor zijn 60ste verjaardag. Zijn zoon Loïc was toen pas 18 jaar. Loïc is vandaag ook koffiebrander, maar werkt niet voor Efico.
“We hebben het succesverhaal van de familie Installé voortgezet. We verkopen onze groene koffiebonen nu al aan koffiebranders in 46 landen”, zegt Van gestel, die naast voorzitter van Efico ook de uitvoerende voorzitter van Noord Natie is. “We hebben met Efico eigen kantoren en eigen werknemers in Brazilië, Ethiopië en Guatemala. We gaan bij de koffietelers in die landen ter plaatse om de bonen te inspecteren en koffie te proeven. Wij gidsen ook vaak mensen van koffiebranderijen door de plantages in al die koffieproducerende landen.”
Leveren in heel West-Europa
De koffiebranderijen die klant zijn bij Efico, zijn de grootste ter wereld. “Onze koffiebonen komen bijvoorbeeld terecht in de capsules van Nespresso, in het huismerk Graindor van Colruyt, in de koffie van Rombouts, Cafés Richard, Miko en we leveren ook aan vele kleine branderijen”, zegt Van gestel. “We leveren die koffiebonen voor zowat heel West-Europa. We hebben verkoopkantoren in België, Frankrijk, Zwitserland, Duitsland, Spanje en Polen. Vanuit Polen leveren we groene koffie aan Oost-Europese landen en ook aan de Russische markt. We zijn daar niet aan een exportverbod gebonden, omdat het om voeding gaat.”
In 2003 heeft Efico ook de Efico Foundation opgericht, met als doel de welvaart en de leefomgeving van koffieboeren en hun gezinnen te verbeteren. Intussen investeerden Efico en zijn klanten al meer dan vier miljoen euro in negentig projecten rond onder meer onderwijs en watervoorziening in koffieproducerende landen. “We bouwen er bijvoorbeeld lagere scholen, voorzien geld voor schoolmateriaal en zorgen voor waterbevoorrading op de plantages”, zegt Van gestel. “Voor ons en de koffiebranders zijn het relatief kleine bedragen om te investeren, maar in die landen gaat het wél om veel geld. We kunnen een groot verschil maken in de ontwikkeling van de samenleving rond die plantages.”
Efico proeft en selecteert de koffiebonen vanuit zijn kantoor in de Italiëlei in Antwerpen, maar heeft ook een groot magazijn in de haven van Zeebrugge. “We slaan daar ruim 11.000 ton van onze eigen groene koffiebonen op”, zegt Van gestel. “Patrick Installé wilde een kleine twintig jaar geleden een magazijn voor koffiebonen in Antwerpen openen, maar vond geen geschikte locatie die aansloot op het spoor, om koffiebonen met goederentreinen naar andere landen te kunnen vervoeren. In Zeebrugge vond hij die locatie wel. De koffiebonen die we in de koffieproducerende landen kopen, komen in de Antwerpse haven aan. Een magazijn in Antwerpen was mooi geweest, maar uiteindelijk ligt Zeebrugge vlak bij Antwerpen. Bovendien beschouwen we beide havens al jarenlang als één geheel, nog vóór de fusie.”
Grootste koffiehaven ter wereld
Efico, dat vandaag zo’n vijftig mensen tewerkstelt, is lang niet het enige koffiebedrijf in Antwerpen. De Antwerpse haven is zelfs de grootste koffiehaven ter wereld, in die zin dat hier de meeste koffie ter wereld wordt opgeslagen. Waarom is Antwerpen dé koffiehaven bij uitstek? “Omdat de luchtvochtigheid hier stabiel is en de temperaturen gematigd zijn”, zegt Philip Van gestel. “Er zijn hier geen extreme pieken in warmte of koude. En de haven is natuurlijk een wereldcentrum waar heel veel scheepvaartlijnen samenkomen. Het terrein van de Antwerpse haven en de magazijniers die hier zitten, hebben daarom een erkenning gekregen van de termijnmarkten van Londen en New York, die de twee belangrijkste beurzen voor koffiehandel zijn. Door die erkenning hebben we het vertrouwen van de koffiebranders, en is Antwerpen de wereldleider in de opslag van koffie.”
