Bioscape Antwerpen, zo heet de nieuwe bio-incubator die moet verrijzen op de site van Campus Drie Eiken, vlak bij het gebouw van Vaccinopolis in Edegem. Concreet gaat het om een onderzoekscampus waarbij spin-offs, start-ups en groeibedrijven in de life sciences (biotechnologie en farma) zich kunnen ontwikkelen in nauwe wisselwerking met kennisinstellingen en zorgactoren zoals de UAntwerpen en het UZA.
De realisatie van Bioscape gebeurt door bouwheer Biovest en omvat de constructie van drie nieuwe labogebouwen. Maar daar komt al geruime tijd verzet tegen van verschillende buurtbewoners en van de Edegemse oppositiepartij Lijst voor Edegem (L-VE). “Wij staan inhoudelijk achter het project, maar niet achter de manier waarop het ruimtelijk wordt ingepast”, aldus Jeroen Van Laer van L-VE. “Dit is een kwetsbaar, watergevoelig gebied. Er moet beter worden nagedacht over de mobiliteitsimpact en over manieren om zo min mogelijk te verharden. Innovatie en degelijke ruimtelijke ordening hoeven niet tegenover elkaar te staan.”
Nadat Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) afgelopen najaar uiteindelijk een omgevingsvergunning verstrekte voor de bouw van de onderzoekscampus, startten de buurtbewoners met de steun van L-VE een crowdfunding om verdere juridische stappen te kunnen ondernemen. Ze tekenden vervolgens beroep aan bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen, waar het dossier momenteel hangende is. Een uitspraak wordt pas op het einde van dit jaar verwacht.
Ondernemersorganisatie Voka vreest nu voor de toekomst van de onderzoekscampus. “Als dit nog lang aansleept en Bioscape dreigt hier de stekker uit te trekken, dan hebben we een belangrijke opportuniteit laten schieten”, zegt Voka-woordvoerder Pieter Leuridan. Volgens Voka is de slinger doorgeslagen. “Vandaag volstaat één beroep van één omwonende (het beroep werd op naam van één bewoner ingediend, dat is niet ongebruikelijk, red.) om een maatschappelijk relevant project, goed voor ongeveer vijfhonderd jobs, al maandenlang in onzekerheid te brengen.”
“Dit project verankert nochtans innovatie in onze regio, het creëert hoogwaardige werkgelegenheid en het positioneert Vlaanderen internationaal in een sector waarin we het verschil kunnen maken”, aldus Voka. “Iedereen heeft recht op inspraak. Rechtsbescherming is een fundament van onze rechtsstaat. Maar een rechtsstaat veronderstelt ook proportionaliteit en evenwicht. Wanneer individuele procedurele rechten zodanig doorwegen dat zij strategische investeringen kunnen blokkeren, zelfs nadat een vergunning werd toegekend na grondige toetsing, dan moeten we durven erkennen dat het systeem uit balans is geraakt.”
“Loopje met de regels”
Koenraad Van De Sijpe, raadsman van de omwonenden, spreekt Voka tegen. “We weten dat Voka de spreekbuis van ondernemend Vlaanderen is. Dat neemt niet weg dat men de regels moet volgen. En hier neemt men een loopje met de bepaling uit het gewestplan die stelt dat er bij de inrichting van het gebied rekening moet worden gehouden met de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van het terrein. De Gewestelijke Omgevingsvergunningscommissie (GOVC) verstrekte bovendien een ongunstig advies. Dat advies zal door de Raad voor Vergunningsbetwisting met argusogen worden bekeken.”
Van De Sijpe benadrukt nog dat het hier niet gaat om een eenmansprotest. “Ik ben vanuit meerdere hoeken gecontacteerd. Maar om de kosten te drukken, hebben we het dossier gecentraliseerd en neemt één bewoner het voortouw.”
Toch staat ook Edegems burgemeester Koen Metsu (N-VA) net als Voka pal achter de komst van Bioscape in zijn gemeente. “Bioscape is een unieke kans voor Edegem om een voortrekkersrol te spelen in de Vlaamse biotechsector. We versterken de band tussen UZA, de Universiteit Antwerpen en innovatieve bedrijven, een motor voor duurzame groei”, aldus Metsu. “Het project creëert honderden hoogwaardige jobs en benut een uiterst geschikte locatie, vlak naast de universiteit en weg van de woonwijken. Door gerichte aanpassingen aan mobiliteit en ontsluiting zorgen we er bovendien voor dat innovatie en leefbaarheid hand in hand gaan.”
Edegems schepen van Omgeving Albert Follens (N-VA) vreest net als Voka dat wanneer de procedureslang te lang aansleept, de stekker uit het project zal worden getrokken. “Wij hebben in Vlaanderen geen grondstoffen, enkel hersenen. Als we ook daar niets mee doen, hebben we hier een groot probleem.”
Bioscape Antwerpen wenst niet te reageren op de procedureslag, maar stipt wel aan dat het project er is gekomen op vraag van en in samenwerking met UAntwerpen. De UAntwerpen reageert enkel kort, omdat ze zelf niet de bouwheer is van de nieuwe biotech hub. “Wij zijn eigenaar van het terrein en hebben dat in erfpacht gegeven aan de vennootschap Biovest”, zegt Peter De Meyer, woordvoerder van de UAntwerpen. “Maar uiteraard steunen wij dit project en hopen wij dat dit er komt. De wisselwerking tussen bedrijven, ziekenhuizen, de universiteit en andere partners betekent een meerwaarde voor de regio.”
