De totale goederenoverslag van de haven van Antwerpen-Brugge daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 3,2 procent. Ook de containeroverslag ging naar beneden – met ongeveer 5,5 procent in tonnage in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.
“Een zwakke start van de trafiek”, schrijft het havenbedrijf donderdag in een persbericht. “Externe omstandigheden laten zich voelen.”
De zwakkere containeroverslag wijt de haven aan een waaier van oorzaken. Ten eerste was de start van vorig jaar vrij sterk, omdat een toenmalige herschikking van containerallianties voor hoge volumes zorgde. Daarnaast wijst de haven op de beroerde West-Europese exportpositie.
“Een sneeuwstorm en aanhoudende koude in januari, gevolgd door stormen in de Golf van Biskaje tot midden februari, verstoorden de scheepvaart en de terminalactiviteiten”, gaat de haven verder. “Ook de vierdaagse stakingsactie tegen de pensioenhervorming had een aanzienlijke impact. De onderbreking van de nautische keten leidde tot de omleiding van een aantal schepen naar andere havens en voor onvolledig behandelde ladingen.”
Door een lage staalexport naar de Verenigde Staten, Mexico en Canada staat conventioneel stukgoed ietwat onder druk in de Belgische zeehaven. De doorvoer van wagens en andere voertuigen (roro) groeit dan weer.
Droge bulk, zoals graan en steenkool, zakte met net geen 5 procent. Dat komt door de terugval in meststoffen en het wegvallen van de steenkooltrafiek. Vloeibare bulk groeide zeer lichtjes, dankzij een heropleving in de maand maart. Er zijn stijgende volumes wat betreft benzine, nafta, stookolie en lng. Aan de andere kant zakken de volumes diesel, kerosine en lpg.
De impact van het conflict in het Midden-Oosten op Antwerpen-Zeebrugge blijft in het eerste kwartaal beperkt. Dat komt volgens het havenbedrijf door de langere vaartijden via Kaap de Goede Hoop. “De terugval van de aan- en afvoer uit de Perzische Golf met respectievelijk 12 procent en 49 procent is in deze periode vooral toe te schrijven aan de weersomstandigheden.”
Op 28 februari begonnen de Verenigde Staten en Israël met aanvallen op Iran. Ongeveer een maand later waren de effecten daarvan hier voelbaar. Zo kwam op 23 maart de voorlopig laatste lng-tanker uit Qatar aan in Zeebrugge, en hertekenden containerrederijen hun vaarschema’s richting het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied.
“De belangrijkste impact van het conflict en de blokkering van de Straat van Hormuz is voorlopig onrechtstreeks”, klinkt het. Daarmee doelt de haven op de stijgende energie- en brandstofprijzen. “Die verhogen de bunker- en transportkosten en zetten extra druk op de concurrentiekracht van onze industrie. Tegelijk veroorzaken lage Europese gasvoorraden – die tegen volgende winter moeten worden aangevuld – en verstoringen in toeleveringsketens onzekerheid en inflatiedruk.”
Groene investeringen
Terwijl het conflict rond Iran elke dag een andere wending lijkt te nemen, probeert de haven de blik op de horizon gericht te houden. Dat wil zeggen, blijven inzetten op groene investeringen en het moderniseren van de terminals. Deze week spreekt de haven in Singapore met terminaluitbater PSA in het kader van de concessies.
“De cijfers van dit kwartaal tonen hoe sterk externe factoren vandaag doorwegen op de havenactiviteit”, besluit CEO ad interim Rob Smeets. “We zien geopolitieke spanningen, verstoringen in de logistieke keten en de moeilijke positie van de Europese industrie. Tegelijk bevestigt dit het belang van een robuuste haveninfrastructuur.”
Antwerps havenschepen Johan Klaps beaamt. “Wat we hier zien, is geen tijdelijke schommeling maar een structurele uitdaging voor de Europese economie. Hoge energiekosten en een ongelijk internationaal speelveld zetten onze concurrentiekracht onder druk. Als we onze strategische autonomie en welvaart willen vrijwaren, moet Europa sneller en doortastender handelen.”
