Het waren geen makkelijke maanden voor de haven van Antwerpen. Het waren geen makkelijke maanden voor de haven van Antwerpen. Foto: Robin Fasseur / Belga

Haven loopt kwart miljoen containers mis door stakingen en olielek: “Uitzonderlijke operationele problemen”

Het waren geen makkelijke maanden voor de haven van Antwerpen. Onder meer door geopolitieke spanningen en operationele problemen daalde de goederenoverslag in de eerste helft van 2026 met 2,4 procent. Een staking tegen de pensioenhervorming, olievervuiling in het Deurganckdok en loodsenacties zorgden voor een opgeteld verlies van 260.000 containers, schat het havenbedrijf.

In totaal behandelde Port of Antwerp-Bruges in de eerste helft van het jaar 133,9 miljoen ton maritieme goederen. Dat is een daling van 2,4 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar, maar de haven spreekt zelf van een “relatief beperkte terugval” gezien de geopolitieke en economische omstandigheden. De terugval werd nog versterkt door “uitzonderlijke operationele problemen”, zegt Port of Antwerp-Bruges. De haven verwijst hiermee naar de vierdaagse staking tegen de pensioenhervorming in maart en de olievervuiling in het Deurganckdok in april. Ook in juni zorgden loodsenacties voor verlies. Port of Antwerp-Bruges schat het totale verlies op zo’n 260.000 containers.

Onder meer de oorlog in Iran en het Amerikaanse handelsbeleid lieten hun impact na op de internationale handelsstromen en bijgevolg ook op de halfjaarlijkse cijfers van de haven. De aanvoer uit de landen rond de Perzische Golf lag in de eerste helft van dit jaar liefst 57 procent lager dan vorig jaar. Daarbij werden vooral energiestromen getroffen. Na 23 maart viel de aanvoer van lng uit Qatar stil en dat zorgde voor een daling van 66 procent.

Lege containers

Ook het handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump liet zich voelen. Hoewel de Verenigde Staten nog steeds de belangrijkste handelspartner van Port of Antwerp-Bruges blijven, daalde de aanvoer van volle containers uit de VS wel met 10,4 procent. De afvoer naar de VS daalde met 16,5 procent. De uitvoer van conventioneel stukgoed zoals staal daalde met 32 procent. Het vloeibare bulk groeide dan weer, dankzij hogere lng- en chemicaliënvolumes.

De handel met China zit dan weer in de lift. Daar zag de haven hogere containertrafieken, voertuigvolumes en staaltrafieken. Ook de aanvoer van lng uit Rusland steeg in aanloop naar het Europees invoerverbod, dat in 2027 ingaat, met 12,5 procent.

De containeroverslag, de belangrijkste goederenstroom van de haven, daalde met 1,5 procent in TEU (standaardmaat voor containers) en met 3,6 procent in ton. Een opvallende vaststelling is dat dat de aanvoer van containers beter standhoudt dan de afvoer. Bovendien steeg de afvoer van lege containers met maar liefst 31 procent: een bewijs van de verzwakte exportpositie van West-Europa, want containers komen hier vol aan om dan leeg weer teruggestuurd te worden.

Andere segmenten groeien

Naast de containeroverslag houden andere segmenten wel goed stand. De roro-overslag, dat wil zeggen voertuigen die van de schepen gereden kunnen worden, groeide met 5,9 procent. Het aantal behandelde voertuigen groeide tot 1,695 miljoen stuks, voornamelijk dankzij voertuigen uit China (+ 25,5 procent) en Japan (+ 5,5 procent).

Ook droge bulk groeide met 2,2 procent, terwijl vloeibare bulk beperkt terugviel. De groei van lng en nafta zorgde binnen dat segment voor belangrijke verschuivingen, klinkt het. Conventioneel stukgoed blijft, ondanks hogere staalvolumes uit China, onder druk staan door een zwakke Europese vraag, Amerikaanse invoertarieven, hoge kosten voor transport en energie en onzekerheid rond CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism: een Europese heffing op koolstof) en Europese importquota.

Port of Antwerp-Bruges blijft positief naar de toekomst kijken. Ondanks de moeilijke marktomstandigheden kon de haven haar marktaandeel wel stabiliseren. Nieuwe ontwikkelingen binnen de containerallianties versterkten de positie van de haven zelfs. Ook in het havenuitbreidingsdossier werden belangrijke stappen gezet.

Toegangspoort tot Europa

“De eerste jaarhelft toont dat Port of Antwerp-Bruges ook onder uitzonderlijke omstandigheden haar rol als toegangspoort tot Europa blijft vervullen”, zegt CEO Rob Smeets. “Handelsstromen passen zich voortdurend aan een nieuwe geopolitieke realiteit aan. Dat vraagt flexibiliteit van onze havencommunity en onderstreept het belang van blijvende investeringen in capaciteit, efficiënte infrastructuur en duurzame logistiek.”

Havenbaas Rob Smeets

Toch wijst ook hij op de onzekerheden die de haven boven het hoofd hangen. “Tegelijk blijft de internationale context bijzonder onzeker. Daarom moet Europa blijven inzetten op een sterk industriebeleid en een concurrentieel investeringsklimaat”, vertelt Smeets. Hij wordt daarin bijgestaan door Johan Klaps en Dirk De fauw, respectievelijk voorzitter en ondervoorzitter van de Raad van Bestuur van Port of Antwerp-Bruges.