HSL Belgium heeft deze maand de opdracht binnengehaald om het goederenvervoer op het spoor te doen in de zone van het Marshalldok op de rechteroever in de Antwerpse haven. Dat is een lucratieve zone, omdat er grote klanten zitten zoals de chemiebedrijven Exxon Mobil en Vopak. HSL Belgium vervoert chemieproducten van die bedrijven tot het rangeerstation Antwerpen-Noord, van waar de goederen naar hun eindbestemming in Europa gaan.
HSL Belgium rijdt elke dag met twee treinen voor Exxon Mobil en met één trein die zowel wagons met goederen van Exxon Mobil, Vopak en andere bedrijven bevat, zoals staal voor Katoen Natie.
Dat het bedrijf deze opdracht binnenhaalt, legt drie opvallende trends bloot.
1. HSL Belgium verdubbelde in drie jaar tijd het aantal werknemers
“Drie jaar geleden hadden we 25 werknemers. Vandaag zitten we aan 55 personeelsleden”, zegt Bart Smout, directeur van HSL Belgium. “Ons marktaandeel voor het Belgische goederenvervoer zat altijd onder de 3 procent. Maar in december 2025 was meer dan 5 procent van de omzet van de markt voor ons. We groeien sterk in de Antwerpse haven, maar ook daarbuiten. We vervoeren met onze treinen bijvoorbeeld auto’s via Zeebrugge en Gent naar Aken in Duitsland.”
“Ons marktaandeel voor het Belgische goederenvervoer zat altijd onder de 3 procent. Maar in december 2025 was meer dan 5 procent van de omzet van de markt voor ons. We groeien sterk in de Antwerpse haven, maar ook daarbuiten”
Bart Smout
2. HSL Belgium is voor 100 procent in handen van de Italiaanse overheid
Een van de redenen voor het snel groeiende succes van HSL Belgium is dat het eigendom is van een groot bedrijf, dat wil groeien om zo de kosten over steeds meer ladingen te kunnen verspreiden.
Dat groot bedrijf heet: de Italiaanse staat. Het zit zo. HSL Belgium is net als onder meer HSL Nederland en HSL Duitsland een onderdeel van de Exploris-groep. Die groep is eigendom van het van oorsprong Duitse bedrijf TX Logistik. Dat bedrijf is dan weer voor 100 procent eigendom van het Italiaanse bedrijf Mercitalia Logistics, en dat is dan weer een 100 procent dochterbedrijf van de Ferrovie dello Stato Italiane, dus van de Italiaanse spoorwegen.
Hoe kan dat? “Het goederenvervoer per spoor is in Europa een tiental jaar geleden geliberaliseerd. Daarvoor was de markt dus in handen van staatsbedrijven”, zegt Jochen Maes, professor Transporteconomie aan de Universiteit Gent en de Universiteit Antwerpen. “Na de liberalisering zijn er veel kleinere bedrijven gekomen, maar het is voor kleine bedrijven moeilijk om zo’n spoorlijn winstgevend te maken, omdat de operationele kosten al snel oplopen tot 3 tot 4 miljoen euro per jaar. Daardoor hebben de vroegere staatsbedrijven, die al op de markt waren en die groot zijn, uiteindelijk veel kleinere bedrijven overgenomen. Italië speelt daar een rol in, omdat goederen die per spoor via Antwerpen worden getransporteerd, vaak in Italië terechtkomen. Door de bergen en de hoge taksen in onder meer Zwitserland, is goederenvervoer naar Italië met de vrachtwagen vrij traag en duur.”
Bart Smout, directeur van HSL Belgium, benadrukt wel de Italiaanse staat nog geen euro heeft moeten bijpassen bij zijn Belgische afdeling. “Wij maken vanzelf winst”, zegt hij.
3. Italiaans staatsbedrijf groeit in België, terwijl vroegere NMBS Logistics fors verliest
Het goederenvervoer per spoor heeft het al jaren moeilijk. In 2024 werd in de Antwerpse haven bijvoorbeeld maar 5 procent van de containers met de trein naar de eindklant gevoerd. Dat het Italiaanse staatsbedrijf HSL Belgium in die moeilijke markt toch zo sterk groeit, komt ook omdat concurrent Lineas (het vroegere NMBS Logistics) het slecht doet. HSL Belgium heeft de belangrijke spoorlijn aan het Marshalldok in de Antwerpse haven deze maand bijvoorbeeld van Lineas overgenomen.
Lineas, dat voor 54 procent eigendom is van het Frans-Zwitserse investeringsfonds Argos Wityu en voor 46 procent van onze federale overheid, lijdt al een geruime tijd tientallen miljoenen euro’s verlies per jaar. “Lineas heeft in de voorbije jaren gesnoeid in verlieslatende lijnen, waardoor bedrijven ineens voor het blok worden gezet en hun transport kwijt zijn, en dus andere transportpartners moeten zoeken. En in één keer doen ze dat dan soms ook voor de winstgevende lijnen”, zegt Jochen Maes.
Goed dus voor HSL Belgium, maar misschien minder goed voor Lineas en de Belgische staat.
Om het tij te doen keren, heeft Lineas vorig jaar een reddingsboei van 61 miljoen euro van de federale overheid gekregen. Het bedrijf zit ook in een gerechtelijke reorganisatieprocedure om onder toezien van de rechtbank tot een akkoord met de schuldeisers te komen.
