Op 11 juli 2021 kreeg Fernand Huts officieel de sleutels in handen van de KBC-toren. Enkele weken later in augustus, meteen na het bouwverlof, begon de aannemer al met de eerste ontmantelingswerken. “Het saneringscontract kochten we over van KBC, ook het aannemersconsortium was al door de bank aangesteld”, zegt Kurt Dupon, directeur bij Katoen Natie. “We konden dus heel snel met de werken beginnen.”
Je kan Katoen Natie er dus moeilijk van beschuldigen dat het bedrijf de Boerentoren na aankoop verwaarloosde. Dat is net waar het Vlaamse leegstandsdecreet voor werd opgesteld: voorkomen dat eigenaars een bedrijfspand laten verloederen of erfgoed doelbewust laten verkrotten om het vervolgens af te kunnen breken.
Geen rekenfout
De bedrijfsleiding keek dan ook raar op toen eind 2023 het eerste aanslagbiljet van de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) in de bus viel. “Dit is een vergissing, dachten we eerst”, zegt Dupon. “Dat bleek niet zo te zijn. Er was ook geen rekenfout gemaakt: we moesten een heffing betalen van ruim 4,5 miljoen euro.”
De KBC-toren stond al in het leegstandsregister toen KBC nog eigenaar was. Bij de verkoop krijgt een nieuwe eigenaar twee jaar opschorting van betaling, die bovendien nog met enkele jaren kan verlengd worden bij bepaalde saneringen en renovatiewerken. Katoen Natie diende tegen elk aanslagbiljet bezwaar in en heeft tot op heden ook nog niets betaald.
Maar op 11 juli 2027 is alle uitstel voor Katoen Natie uitgeput, en als het gebouw dan nog steeds leeg staat, volgt ook de factuur van de voorgaande jaren. “Tegen dan krijgen we onze werken onmogelijk af. We verwachten dat we op dat moment meer dan 20 miljoen euro gaan moeten betalen”, zegt Dupon.
Katoen Natie wil de Boerentoren dus zo snel mogelijk weer van het leegstandsregister krijgen. Maar dat kan het bedrijf pas aanvragen wanneer het gebouw voor minimaal 50 procent weer in dienst is gesteld. “Dat kan pas als de werken zo goed als volledig afgerond zijn, en dat is ten vroegste in 2030”, vertelt Dupon.
40 miljoen euro
Ook de komende jaren zullen de aanslagbiljetten dus blijven komen. Katoen Natie berekende dat het totale bedrag in 2030 tot boven de 40 miljoen euro gestegen zijn. “Hallucinant”, zucht Dupon. “Dit voelt zeer onrechtvaardig. We vinden dat het leegstandsdecreet een nobel doel dient. De heffing zou volkomen terecht zijn als we het gebouw hadden laten verrotten. Maar we hebben vanaf dag één het gaspedaal ingeduwd.”
Voor woningen is het mogelijk een vrijstelling aan te vragen voor de leegstandsheffing, voor bedrijfsgebouwen kan dat niet. Behalve de bezwaarschriften indienen om zo opschorting van betaling te krijgen, kan Katoen Natie op dit moment dan ook niets anders doen. “We staan met de rug tegen de muur”, verklaart Dupon.
Wat dit betekent voor het passieproject van Huts, dat sowieso al honderden miljoenen zal kosten, is niet duidelijk. “Katoen Natie zal hier niet door omvallen, maar dit zijn wel astronomische bedragen”, zegt Dupon. “Het is maar de vraag wat dit betekent voor het verdere verloop van dit project. Volgens ons schiet het leegstandsdecreet zijn doel voorbij voor gigantische bouwprojecten als de Boerentoren.”
