Ineos Project One De werf van miljoenenfabriek Ineos Project One. © Patrick De Roo

Milieubewegingen dienen nieuwe klacht in tegen Ineos, bedrijf zegt dat het “schoonste stoomkraker” bouwt

Vijftien organisaties, waaronder Greenpeace België, Bond Beter Leefmilieu en vzw Dryade, dienen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen een nieuwe klacht in tegen de fabriek Project One, die het chemiebedrijf Ineos aan het bouwen is in de Antwerpse haven.

In die fabriek wil Ineos vanaf 2027 ethaan kraken tot ethyleen. Dat product komt uiteindelijk in onder meer plastic verpakkingen, pijpleidingen of auto-onderdelen terecht. Volgens de milieubewegingen, die al langer eisen dat de fabriek er niet komt, zal de milieuschade die Project One veroorzaakt, nog veel groter zijn dan verwacht.

Ze pakken uit met enkele opvallende cijfers, al horen daar wel belangrijke nuances bij:

280 doden over periode van 40 jaar

In een eerste versie van een persbericht stelden de milieubewegingen dat de nieuwe fabriek van Ineos “jaarlijks mogelijk 410 overlijdens kan veroorzaken”, door de uitstoot van stikstofdioxide. In een gecorrigeerde versie van het persbericht, dat werd uitgestuurd na vragen van deze krant, gaat het daarna om “mogelijk 410 vroegtijdige overlijdens”, dus niet meer per jaar. Maar in het rapport dat de organisatie Energy and Clean Air Analytics (ECAA) in opdracht van de milieubewegingen heeft opgesteld, staat dan weer dat de uitstoot van stikstofdioxide mogelijk tot 280 doden over een periode van 40 jaar kan leiden, in een straal van 50 kilometer van de fabriek. Daarnaast heeft het ECAA ook berekend dat er in een periode van 40 jaar door de Ineos-fabriek 106 nieuwe gevallen van astma bij kinderen kunnen ontstaan.

Wie in de zoekmachine Google de afkorting ECAA intikt, komt op de website van de Europese Gemeenschappelijke Luchtvaartruimte terecht. Die organisatie heeft echter niets met het rapport te maken. Volgens de vzw ClientEarth, die mee klacht indient tegen Ineos, is het ECAA dat het rapport heeft opgesteld, een partner van het Centre for Research of Energy and Clean Air, kortweg CREA. Op zijn website zegt CREA dat het een onafhankelijke onderzoeksinstelling is, die onder meer de impact van luchtverontreiniging onderzoekt.

3,8 miljoen ton CO2-equivalent per jaar

In de nieuwe klacht wijzen de milieubewegingen er op dat de volledige uitstoot van Ineos Project One over de hele productieketen kan oplopen tot 3,8 miljoen ton CO2-equivalent per jaar. “Dat is vergelijkbaar met de CO2-uitstoot van de Democratische Republiek Congo”, schrijven de milieubewegingen. De berekeningen zijn gemaakt door Data Desk, een onafhankelijk Engels bureau dat onderzoek doet naar de olie- en gasindustrie. Ze rekenen daarvoor ook de uitstoot van de fabriek mee die niet op de site zelf plaatsvindt, maar die “nooit zou kunnen ontstaan als de fabriek er niet was”. Dus ook het uit de grond halen van schaliegas (waar Ineos ethaan uit haalt) en het verwerken van gas in de Verenigde Staten hoort daarbij. Ook het verbranden van het plastic afval dat in de toekomst met de ethyleen van Ineos zal worden gemaakt, is in de berekening opgenomen.

Ineos: “Schoonste stoomkraker in Europa”

“Wij zijn heel teleurgesteld omdat deze organisaties opnieuw kiezen voor de juridische weg, en niet ingaan op onze uitnodiging tot een open dialoog”, zegt Nathalie Meert, woordvoerder van Ineos. “We blijven ons volledig inzetten voor de realisatie van onze fabriek. Project One wordt de schoonste, meest energie-efficiënte stoomkraker in Europa, met een CO2-uitstoot die minder dan de helft bedraagt van die van de meest efficiënte fabrieken van vandaag. Deze voortdurende cyclus van rechtszaken ondermijnt de rechtszekerheid die Europa nodig heeft als het serieus werk wil maken van industriële vernieuwing en decarbonisatie.”

Het duurt gemiddeld negen maanden voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen een uitspraak doet.