“Tien jaar lang deed deze plek ons dromen”, vertellen Hendrik Daem (56) en Nathalie Lermytte (54) bij een kop koffie in hun woning op het Antwerpse Zuid. Hij is een uitgeweken Oost-Vlaming, zij een van oorsprong West-Vlaamse. De vonk sloeg over in het befaamde Café Hopper en hun thuis werd een statig pand op een boogscheut daarvandaan. Maar West-Vlaanderen bleef lonken. “En serieuze verbouwprojecten aangaan, dat zit nu eenmaal in mijn DNA”, lacht Nathalie.
Vijftien jaar geleden gingen ze zo’n eerste avontuur aan, met de restauratie van het beschermd monument Blauwpoort in Heuvelland. Vandaag is die plek uitgegroeid tot een gegeerde vakantiewoning. Een jaar later zetten ze een gelijkaardig verhaal neer, maar dan op Ibiza, waar ze een luxueuze woning (noem het geen villa) met een van de mooiste uitzichten van het eiland verhuren.
Maar terug naar eigen land, waar de Kosmos van op de Heuvellandse Rodeberg jaar na jaar naar hen lonkte tijdens hun wekelijkse autorit naar monument Blauwpoort. De plek kent een woelige geschiedenis. Opgetrokken in de jaren 30 van de vorige eeuw, werd de Kosmos een getuige van het ontluikende toerisme in de regio tijdens het interbellum. Decennialang zou het vakantiecomplex gepromoot worden als dé plek voor jeugdtoerisme in Vlaanderen. Ook het hotel, het restaurant, de feestzaal, de uitkijktoren en zeker het populaire openluchtzwembad werkten als een magneet op bewoners uit de buurt.
“Iedereen uit de regio kent deze plek en heeft er op een manier wel een band mee. Als kind ging ik er geregeld zwemmen en mijn ouders zijn er destijds getrouwd”
Nathalie Lermytte“Iedereen uit de regio kent deze plek en heeft er op een manier wel een band mee”, zegt Nathalie. “Als kind ging ik er geregeld zwemmen en mijn ouders zijn er destijds getrouwd.”
Na het verval, de droom
Het noodlot sloeg toe in 2002 toen het zwembad moest sluiten omdat de vergunning niet werd verlengd. Drie jaar later sloot ook het hotel en volgde het definitieve faillissement. Met het verstrijken van de tijd geraakte het domein steeds meer in verval. De gevel van het eens zo glorieuze modernistische gebouw werd beklad met graffiti, de ramen ingegooid. “Toen we vernamen dat er plannen waren om het beschermde gebouw te declasseren en we hoorden dat er een openbare oproep was gelanceerd, konden we niet anders dan die kans te grijpen”, vertelt het koppel.
“Na jaren van dromen over deze merkwaardige plek op de top van die berg heb ik in één nacht tijd een heel dossier uitgewerkt”, zegt Hendrik. We spreken begin 2020. Hun concept sprong erbovenuit en het koppel trok aan het langste eind. “Ons enthousiasme maakte al snel plaats voor slapeloze nachten en paniekaanvallen, want plots moesten we al onze wilde ideeën gaan waarmaken”, lacht hij.
Over het totale kostenplaatje van hun passieproject willen de twee liever niet uitweiden. Maar de omvang van de restauratiewerken alleen al is gigantisch. “Intussen schittert de gevel met daarop het woord ‘Kosmos’ in dat fenomenale lettertype van weleer opnieuw”, glundert Nathalie. “Die naam kon destijds niet beter gekozen zijn, in een tijd die deed dromen van reizen naar de maan.”
Internationaal publiek
En ook binnenin wordt er gestaag verder gewerkt. Van de ruïne schiet niet veel meer over. Het hoofdgebouw werd bovendien serieus uitgebreid in oppervlakte. “Zonder dat dit het beschermd monument in het gedrang brengt”, zegt Nathalie. Met hun plannen willen Hendrik en Nathalie de nieuwe Kosmos weer op de kaart zetten. Het moet niet enkel een trekpleister worden voor mensen uit de buurt, maar ook voor een internationaal, kapitaalkrachtig publiek.
Hendrik toont een lange lijst aan concepten die hij en zijn vrouw op het domein willen onderbrengen: een monumentale loft, vakantiewoningen, een rooftopbar, een plek waar ‘casual food’ wordt geserveerd en een culinaire zone waarvoor ze geregeld chefs uit het buitenland willen uitnodigen, ruimte voor exposities en events, ateliers voor kunstenaars, een showroom voor design,… “De Kosmos moet blijven evolueren zonder daarbij de waardering voor het erfgoed en het respect voor deze plek en haar gemeenschap uit het oog te verliezen”, zegt Hendrik.
“De Kosmos moet blijven evolueren zonder daarbij de waardering voor het erfgoed en het respect voor deze plek en haar gemeenschap uit het oog te verliezen”
Hendrik DaemTijdens Open Monumentendag op 13 september worden bezoekers uitgenodigd om mee te dromen én om ook zelf ideeën te pitchen. Maar één ding staat vast: het openluchtzwembad keert terug. “Zij het op een andere locatie”, zegt Hendrik.
Tegen de lente van 2027 hoopt het koppel om het hoofdgebouw en de zone eromheen te kunnen openen voor publiek. “In de jaren nadien willen we ook de rest van het domein vormgeven, onder meer met een wellness, waterpartijen en een ‘glamping’-zone.”
En dan is het Nathalie die de regie van de renovatie- en inrichtingswerken strak in handen houdt. De styliste van beroep kan er haar creativiteit volledig botvieren, zowel op het vlak van architectuur als design. “Daarvoor werk ik uiteraard samen met een team van professionele architecten en designers. Zij tillen mijn ideeën naar een hoger niveau. Al betekent dat voor mij wel dat ik de controle voor een stuk uit handen moet geven”, glimlacht ze.
“We doen dit vanuit ons hart en ons gevoel. We vertrekken vanuit onze dromen, die we vervolgens wikken en wegen zonder al te veel naar de financiële plannen te kijken”
Nathalie LermytteHet zijn al pittige jaren geweest. Maar nu vorderen de werken met rasse schreden. “We doen dit vanuit ons hart en ons gevoel. We vertrekken vanuit onze dromen, die we vervolgens wikken en wegen zonder al te veel naar de financiële plannen te kijken. Dit moet ons gewoon lukken.”
