Nog maar net kwam het nieuws naar buiten dat hogeschool Thomas More 150 jobs zal schrappen, verspreid over de komende vijf jaar. De reden: drastische overheidsbesparingen in het hoger onderwijs. Aan die dans ontsnapt ook de UAntwerpen niet. De universiteit krijgt van de Vlaamse overheid een besparing van 4 miljoen euro per jaar te slikken. De middelen van de federale overheid krimpen naar schatting eveneens met 4 miljoen euro per jaar. Ondertussen nemen zowel de loonkosten als de werkingskosten toe. “We verwachten dat we 14 miljoen euro per jaar zullen moeten besparen tegen 2030”, aldus rector Herwig Leirs. “Dat komt neer op 8 procent van onze jaarlijkse begroting.” Een serieuze aderlating dus.
En dan spelen er een aantal grote factoren mee. “Om te beginnen neemt het aantal studenten dat een opleiding aan onze universiteit volgt jaar na jaar toe. Maar de middelen volgen die tendens niet”, zegt Leirs. “Daarnaast heeft de Vlaamse overheid een aantal duidelijke besparingen aangekondigd, waaronder het nagenoeg stopzetten van de financiering van studenten buiten de Europese economische ruimte, alsook het stopzetten van de middelen — 2,5 miljoen euro — voor ons Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (IOB). Aan het IOB werken heel wat professoren met een vaste benoeming. Zij blijven behouden, maar de kost daarvan moeten we nu elders gaan absorberen.”
Verouderd patrimonium
En dan is er nog een ander groot probleem. Een probleem dat voormalig rector Herman Van Goethem al aanhaalde in zijn afscheidsinterview in deze krant, gevraagd naar de grootste uitdaging voor zijn opvolger: “Het patrimonium van de UAntwerpen bestaat uit gemakkelijk honderd grote gebouwen. Als daar geen middelen voor komen, dan wacht deze gebouwen een even deplorabele staat als onze Vlaamse straten: vol barsten en putten”, zo zei Van Goethem. En dan was er nog geen sprake van een grote overheidsbesparing.
“Heel wat van onze gebouwen dateren uit de jaren zeventig en zijn op het einde van hun Latijn”, aldus Leirs. “Voor het onderhoud van deze gebouwen, de renovatiekost of de kost om ze af te breken en nieuwe gebouwen te zetten, hebben we jaarlijks zo’n 20 miljoen euro nodig. Van de overheid krijgen we 7,5 miljoen euro. Dat moeten we aanvullen met geld dat we krijgen voor onze werking of met geld dat we lenen.”
Afstudeerrichtingen schrappen
De UAntwerpen werkt nu aan een plan om de jaarlijks terugkerende uitgaven te verminderen. “We zullen moeilijke beslissingen moeten nemen”, aldus Leirs. Een collectieve ontslagronde is momenteel niet aan de orde. “Maar we hebben wel aan elke entiteit gevraagd om te kijken waar er bespaard kan worden.” Medewerkers die met pensioen gaan, zullen bovendien niet allemaal vervangen worden en tijdelijke contracten worden mogelijk niet verlengd. “Daarnaast bekijken we onder meer of we sommige afstudeerrichtingen binnen bepaalde opleidingen kunnen laten uitdoven.”
De UAntwerpen is, samen met de andere Vlaamse universiteiten, ook vragende partij om het inschrijvingsgeld op te trekken. “Maar daarin volgt de minister ons niet”, zegt Leirs. “Nochtans hebben we dat geld nodig, willen we de strengere voorwaarden die de overheid aan studenten oplegt voor het krijgen van een sociale toelage kunnen compenseren.”
Tot slot wil de universiteit niet enkel besparen, maar ook haar inkomsten verhogen. Met het project Toekomstbouwers wordt nu samen met medewerkers bekeken waar er slim kan worden geïnvesteerd.
