In april 1986 won Frans Vandeven samen met twee kameraden het groot lot in de Lotto. 6,5 miljoen frank (162.500 euro, in die tijd een massief bedrag; red.) mochten de drie zakenmannen onder elkaar verdelen. Het leidde tot jaloezie in de straten van het Kempense dorp Olen, aan weerszijden van het Albertkanaal: “Die hebben alles al. Waarom moet het groot lot ook nog eens voor hen zijn?”
Dat jaar was het 25 jaar geleden dat Frans Vandeven zijn zaak had opgericht. Als knaap was hij op zijn 15de van school af gegaan om te gaan werken in een meubelfabriek in Herentals, voor 7,5 frank per uur. Toen hij in het begin van de jaren zestig een halve frank opslag vroeg en niet kreeg, begon hij voor zichzelf. Vanuit zijn eigen woonkamer verkocht hij plastic vloerbedekking, die hij ook zelf installeerde. Later breidde hij zijn gamma uit tot tapijten, gordijnen en behang De garage en de kelder palmde hij ook in voor de zaak.
Wooncentrum
Die werd stelselmatig groter – in 1977 opende hij zijn Wooncentrum – en toen hij de Lotto won in 1986, was de Olenaar al een tijdje een bekende Vlaming. Met zijn flamboyante persoonlijkheid liep hij graag in de kijker. Onder andere als een van de hoofdsponsors van de wielerploeg van Florent Vanvaerenbergh, waar voormalige toppers als Michel Pollentier en Daniël Willems hun fin de carrière beleefden. Wie in die jaren een extra cent zocht voor zijn sportclub, wist dat hij in de Lammerdries in Olen moest zijn. Daar vond je Frans achter de kassa van zijn florerende winkelcomplex, in die periode nog vaak met een kenmerkend hoedje op zijn kalende schedel. Hij zag er meer uit als een duivenmelker dan als een meubeltycoon.
Want dat was Frans Vandeven ondertussen geworden. Hij stoefte graag over zijn 15.000 vierkante meter winkelruimte en de 2,5 kilometer wandelgangen waar hij doorsjeesde met zijn minifiets. Het gamma van Van de Ven (gespeld in drie woorden, in tegenstelling tot zijn familienaam) breidde elk jaar uit: verlichting, meubels, verf, kleren, speelgoed, en ga zo maar door. Grote oppervlakte, kleine prijzen. Een superdiscount noemden ze dat. In die jaren van economische crisis en grote werkloosheid was het een enorme hit. En niet alleen in de Kempen.
Tot 40.000 bezoekers
Het volk kwam van overal in Vlaanderen én Nederland. Op topdagen kwamen er soms 40.000 bezoekers. Althans, dat beweerde Frans zelf in paginagrote advertorials die hij kocht in onder andere Gazet van Antwerpen. Hij zette daarin gretig zichzelf in de kijker. Een voorbeeld: “Frans Van de Ven is van het onvervalste Kempense hout gesneden: de wroeters die weten dat je niets voor niks krijgt en die naar geen uren kijken. (…) En dan dat optimisme. Allicht weer zo’n Kempense trek. Niet zeuren of zaniken. Geloven in de eigen mogelijkheden.”
Of nog een ander staaltje vol Trumpiaans aandoende zelfverheerlijking: “Frans Van de Ven maakt dromen waar. Niet alleen heeft hij zichzelf van niets tot een van de meest gewaardeerde zakenmannen van het land opgewerkt, hij helpt de gewone man in de straat naar eigen mogelijkheden zijn droomwoning opfrissen, genieten van alle mogelijke geneugten des levens. En dat allemaal dankzij een man die zich ondanks alles nog steeds als een van hen onder hen blijft bewegen.”
Motorcross en vedetten
Reclame, reclame, reclame. Dat was zijn mantra. In de Gazet zei hij: “Stop ik gedurende drie weken mijn affichage in het ganse land, dan zie ik mijn omzet al gevoelig dalen.” Het befaamde Mondo-circuit op de Berkelheide in Vorselaar hing hij elk jaar tjokvol spandoeken van zijn bedrijf tijdens de Merkentrofee. In ruil mocht iedereen gratis binnen. Er waren jaren dat er meer dan 20.000 fans naar wereldkampioenen als Eric Geboers, Georges Jobé en anderen kwamen kijken.
Maar Frans mikte niet alleen op sportvedetten. Ook in de showbizz zag hij een middel om klanten naar zijn Kempense dorpje te lokken. In 1987 slaagde hij erin om het waanzinnig populaire Nederlandse tv-programma Op volle toeren naar Olen te halen. Voor VTM Tien om te zien lanceerde, was die show van de TROS ook in Vlaanderen een kijkcijferhit. In Olen kwamen die avond onder anderen André Hazes, Benny Neyman, Ron Brandsteder en VOF De Kunst hun singles lippen in een grote tent op de parking. Tweeduizend fans waren live aanwezig, maar interessanter voor Frans: naar de uitzending keken meer dan vier miljoen mensen.
En nadat VTM in 1989 was begonnen, haalde Vandeven de Vlaamse vedetten op zondagen naar Olen: figuren als Wendy Van Wanten, Helmut Lotti en Eddy Wally waren er kind aan huis en lokten duizenden mensen. Fans die vaak ook een opblaaszwembadje of een wc-borstel kochten en voor 100 frank een pot mosselen aten. Een file tot in Herentals was in die dagen niet ongewoon. De lokale politie had weinig vrije zondagen. Ze moesten een hele dag het verkeer komen regelen in en rond Lammerdries.
Discotheek Orlando
Maar rond diezelfde tijd begonnen er ook stokken in de wielen van het succes te draaien. Elders in Vlaanderen kwamen winkels die de formule van Van de Ven kopieerden. En op de Boomsesteenweg in Wilrijk verrees de eerste Ikea van de provincie. Bovendien kreeg ook in de voorspoedige jaren negentig het woord ‘discount’ een pejoratieve bijklank. De winsten waren niet langer die van de grote dagen.
Maar als er even geen geld was voor advertenties, schreef Frans gewoon een lezersbrief, zoals op 25 augustus 1993, toen hij in onze lezersrubriek zijn beklag deed over de verkeerde weersvoorspellingen van het KMI. “15 augustus is voor ons bijna altijd een piekdag, Behalve wanneer weersvoorspellers via tv, radio en kranten weer eens iedereen richting kust sturen. Als je dan toch alle dagen een gokje waagt over het weer, kun je dan af en toe ook eens ‘minder goed’ voorspellen? Zodat ook wij eens wat kopers over de vloer krijgen. Ten slotte zijn ook wij Belgen en betalen ook wij belastingen.”
Frans besloot te diversifiëren en opende discotheek Orlando in Westerlo, waar hij elk weekend bv’s liet opdraven die hij in ruil gul vol champagne goot. Maar na een paar jaar liep ook dat feestje op zijn eind. En in 1998 al kwamen de eerste echte tekenen van het verval: Van De Ven had liquiditeitsproblemen. De ‘Keizer van Olen’ vond eerst nog een oplossing door zijn gebouwen te verkopen aan de Limburgse ‘Keizer van de Baanwinkels’, Ghislain Lenaers. Met de opbrengst ervan betaalde hij zijn morrende schuldeisers. Voortaan betaalde Frans huur voor de gebouwen die hij zelf had gezet.
Eerste faillissement
Drie jaar spartelde hij nog verder. Zijn laatste stunt was een groot welkomstfeest voor zijn dorpsgenoot Bart Van Opstal, vandaag Vlaams Parlementslid voor Vlaams Belang, maar toen finalist van het tv-programma Big brother. Enkele weken later was Wooncentrum Van De Ven failliet. De schuld bedroeg in dat laatste euroloze jaar 274 miljoen frank. “Ik wilde te groot worden”, gaf hij toe in Gazet van Antwerpen. “Ik was te gretig en kon moeilijk weigeren als mensen me steun kwamen vragen. Ik heb een hekel aan marktstudies en bleef vertrouwen op mijn boerenverstand. En de formule met de vedetten was niet meer van deze tijd. Dat heb ik te laat ingezien.”
Coup de théâtre toen zijn kleindochter Ann (toen 22) na drie maanden sluiting de inboedel kocht voor 16 miljoen frank en de winkel opnieuw opende, zij het op kleinere schaal. Haar opa, nog altijd zaakvoerder van een resem andere bedrijven die buiten het faillissement waren gebleven, was de geldschieter. Maar zorgeloos was Frans, toen al een prille zestiger, niet meer. Ook al bleef hij volop de belangstelling opzoeken, onder andere in Jambers en bij Marlène de Wouters op VTM en in Koppen op de VRT, de volgende jaren zat hij veel meer in de rechtbank dan hem lief was. Voor geknoei met de boekhouding en het uitschrijven van ongedekte cheques in aanloop naar het faillissement werd hij na jaren procederen in cassatie veroordeeld tot tien maanden voorwaardelijk, een boete van 4.957 euro en een schadevergoeding van 218.206 euro aan de curator.
Tweede faillissement
Het ergst vond de Olenaar het verbod om zelf nog handel te drijven. Hij moest zich als zaakvoerder terugtrekken uit de bedrijven die hij nog leidde, onder andere in de immosector. Hij bombardeerde prompt de chef-kok van het wooncentrum tot bestuurder. Maar in 2008 viel het doek definitief, na een tweede faillissement. Opnieuw volgde een reeks rechtszaken en tijdens een van die zittingen, in 2010, noemde zijn advocaat hem een gebroken man. Na het laatste faillissement had hij zijn vrienden én zijn partner verloren en woonde hij bij een van zijn dochters. De schadevergoeding had hij nooit betaald. Hij was onvermogend verklaard. Zoon Rudy had ondertussen in de buurt Mega Meubel opgestart, een zaak die hij later uitbreidde tot een Van De Ven in het klein. Frans’ eigen winkels waren ondertussen al lang platgegooid. In de plaats verrees vanaf 2011 Olen Shopping.
De Keizer van Olen was Frans al lang niet meer toen hij op zijn oude dag in een appartementje van het OCMW belandde. “Ik heb 2 miljard geïnvesteerd in de promotie van Olen”, zei de flamboyante schrijnwerkerszoon in een van zijn laatste interviews, toen iedereen die vroeger graag op zijn kosten was komen feesten, al jaren niets meer van zich had laten horen. “Daar mogen ze mij ook wel eens dankbaar voor zijn.”
