Uit cijfers van de FOD Financiën bleek eerder deze week al dat het vrouwelijk ondernemerschap in ons land traag maar gestaag groeit. In 2023 steeg het percentage vrouwelijke zelfstandigen naar 35,6, tegenover 34,1 procent tien jaar geleden en 33,9 procent twintig jaar geleden. Van hen is ongeveer 23,9 procent tussen 30 en 40 jaar oud, en 12 procent jonger dan 30.
Minister van Middenstand, Zelfstandigen en Kmo’s Eléonore Simonet (MR), noemde dat cijfer woensdag “veel te laag”. “De wereld van het ondernemerschap is nog te vaak een ‘mannenzaak’, met slechts 36 procent actieve vrouwelijke zelfstandigen”, stelde ze. “Het is dan ook van vitaal belang dat we daar verandering in brengen. Geen enkele vrouw zou moeten kiezen tussen haar gezin en haar professionele toekomst”, klinkt het.
Naast de huidige cijfers blijkt uit een onderzoek van Mastercard dat één op de drie Belgische vrouwen overweegt om een eigen bedrijf op te starten of een bedrijf te leiden. Bij vrouwen uit Generatie Z, geboren tussen 1997 en 2012, loopt dat aandeel zelfs op tot iets meer dan de helft (51 procent). Zo’n 43 procent van de jonge vrouwen uit die generatie heeft al een eerste stap gezet door als zelfstandige in bijberoep aan de slag te gaan. Hun motivaties zijn divers: meer flexibiliteit, persoonlijke dromen en de wens om niet voor een baas te werken zijn de belangrijkste drijfveren.
Behoefte aan mentorschap
De motivatie is er dus zeker, maar wat houdt hen dan tegen? Angst voor mislukking en gebrek aan ervaring vormen enerzijds een belangrijke belemmering, maar ook het financiële plaatje speelt erg mee voor toekomstige jonge onderneemsters. Zo’n 40 procent van de Belgische vrouwen uit Generatie Z beschouwen toegang tot financiering als het grootste struikelblok, maar ook het verlies van een stabiel inkomen speelt mee.
Daarnaast geven vrouwelijke Gen Z’ers aan dat ze behoefte hebben aan opleiding en mentorschap om hun eerste stappen in de ondernemerswereld te zetten. Een opleiding om een businessplan op te stellen (16 procent) of een mentor (25 procent) zouden hen al meer zekerheid bieden om te starten. Ook een zakenpartner zou daar voor 28 procent van de jongere vrouwen aan bijdragen.
“Impact gaat verder dan cijfers”
“Bijzonder hoopgevend is dat ondernemerschap steeds meer jonge vrouwen aantrekt”, stelt Claire Selis, algemeen directeur van Vrouwennet vzw. “Maar het tempo moet omhoog. Zeker nu diversiteit internationaal onder stuk staat.”
Selis wijst ook op het belang van een divers ondernemerslandschap, zowel op economisch als maatschappelijk vlak. “Vrouwelijke ondernemers focussen niet alleen op winst, maar ook op maatschappelijke impact”, benadrukt ze. “Ze investeren vaker in sociale innovatie, duurzaamheid en inclusieve werkplekken. Hun impact gaat verder dan alleen cijfers: ze bouwen mee aan een evenwichtigere samenleving.”
