Op 30 juni staat een algemene aandeelhoudersvergadering gepland bij Nyrstar. De aandeelhouders zullen er stemmen over de voortzetting van het bedrijf. Stemmen ze om de activiteiten stop te zetten, dan volgt later nog een stemming over de definitieve ontbinding van Nyrstar. Voor alle duidelijkheid: er is een verschil tussen de Belgische vennootschap Nyrstar en de gelijknamige internationale zinkgroep. Op 15 april 2019 verhuisde de Singaporese grondstoffengroep Trafigura, die toen bijna een kwart van de aandelen bezat, alle activiteiten van het bedrijf naar een nieuwe vennootschap, waardoor het beursgenoteerde Nyrstar NV nog amper iets waard was en aandeelhouders hun belegging zagen verdampen. Kort na de overname vroeg de raad van bestuur ook al om een ontbinding, en die werd toen ook goedgekeurd.
Maar in de jaren daarop volgde een zodanig warrig kluwen van procedures en rechtszaken dat de ontbinding nooit werd uitgevoerd. Een groep aandeelhouders verzet zich al sinds 2019 tegen de overname door Trafigura, die ze beschuldigen van “de grootste bedrijfsfraude uit de Belgische geschiedenis”. Volgens de aandeelhouders verzwakte Trafigura, dat niet alleen aandeelhouder maar ook klant en leverancier van Nyrstar was, het bedrijf in de jaren voor de overname doelbewust, om het vervolgens te kunnen overnemen. Voorlopig kregen de aandeelhouders grotendeels ongelijk, al legde beurswaakhond FSMA Nyrstar vorig jaar wel een beperkte boete van 80.000 euro op voor marktmanipulatie. De bestuurders werden niet gestraft: een beslissing die de aandeelhouders aanvochten bij het Brusselse hof van beroep, maar die wees het beroep af.
Verlieslatende mijnen
Nyrstar onstond in 2007, toen het Belgische Umicore en het Australische mijnbedrijf Zinifex hun zink- en loodsmeltactiviteit samenvoegden. In de jaren voor de overname werd het bedrijf vakkundig de grond in gemanaged, zegt beursexpert Tom Simonts (KBC). “Ze gingen niet alleen smelten, maar ook verlieslatende mijnen opkopen waarvan anderen blij waren dat ze ervan af waren.” De verliezen stapelden zich op en zonder de overname door Trafigura leek een faillissement onafwendbaar. Nyrstar baat in Balen en het Limburgse Overpelt nog steeds sites uit met in totaal 645 medewerkers. Ook in Frankrijk, Nederland, Duitsland en Australië heeft de zinkgroep fabrieken.
“Voor de overname gingen ze niet alleen smelten, maar ook verlieslatende mijnen opkopen waarvan anderen blij waren dat ze ervan af waren”
Tom SimontsMaar eigenaar Trafigura verdient daar niet het grote geld mee, weet Simonts. “Het gaat om een zeer energie-intensieve sector en de Europese sites hebben last van de hoge energieprijzen. En de fabriek in Port Pirie in Australië, eigenlijk het paradepaardje van Nyrstar, dreigt kopje onder te gaan zonder staatssteun.” Wat de lege vennootschap betreft, die is eigenlijk al langer dood en begraven. Al kan de kleine groep aandeelhouders de hele lijdensweg nog wat verder rekken. “Wanneer een bedrijf van de beurs wil, is het een verhaal van meer geld. Maar bij een ontbinding heeft een aandeelhouder niets meer te verliezen. Dan kunnen ze gewoon blokkeren.”
Hopen op terugdraaiing
En daar hebben ze een goeie reden voor, want de aandeelhouders blijven hopen op een terugdraaiing van de overname door Trafigura. “Zolang er geen écht finale juridische beslissing is, zou het in theorie nog kunnen dat dat gebeurt en dat het geld van de groep weer naar de vennootschap vloeit”, zegt Simonts. “Maar om het puur voor dat scenario in leven te houden? De kosten lopen door en de vraag is wie dat gaat willen blijven betalen.” Voor een industrieel bedrijf als Nyrstar is zo’n ontbinding eigenlijk heel uitzonderlijk, zegt de beursexpert. “Een faillissement is altijd mogelijk, maar in de meeste gevallen zijn er nog altijd bezittingen die in nieuwe handen komen. Dat het zo zou eindigen voor Nyrstar, moet toch een van de triestigste verhalen in de Belgische industrie zijn van de voorbije twintig jaar.”
