De diefstal vond plaats bij De Frutterie, een frituur in de Fonteinstraat in Turnhout, uitgebaat door Ymke Segers met steun van haar ouders Arnold en Vera. Het bedrijf werd deze week opnieuw getroffen door dieven, die zo’n 2,5 ton gebruikt frituurvet meenamen. Eerder, in de zomer, verdwenen al eens drie tonnen. Het incident toont hoe afvalolie vandaag niet langer een restproduct is, maar een gegeerd handelsgoed.
Grondstof voor biodiesel
Volgens professor Iris Cornet, biochemisch ingenieur aan de Universiteit Antwerpen, ligt de verklaring bij de Europese klimaatdoelstellingen. “Gebruikte frituurolie wordt ingezet als grondstof voor biodiesel. Europa legt steeds strengere quota op voor het gebruik van duurzame en hernieuwbare grondstoffen, waarbij afvalstromen zwaarder doorwegen dan verse plantaardige olie.”
“Gebruikte frituurolie van goede kwaliteit kost vandaag bijna evenveel als verse plantaardige olie.”
Iris Cornet, professor UAntwerpen
Voor biodieselproducenten is gebruikte frituurolie bijzonder interessant omdat ze als afvalstroom meetelt in de verplichte duurzaamheidsmix. “Het aandeel afvalolie dat moet worden gebruikt, stijgt elk jaar. Daardoor ontstaat een structureel tekort en dat jaagt de prijs omhoog”, zegt Cornet. “Gebruikte frituurolie van goede kwaliteit kost vandaag bijna evenveel als verse plantaardige olie.”
80 euro per ton
Ook voor frituristen heeft die marktwerking concrete gevolgen. Gebruikte olie wordt normaal opgehaald door erkende ophalers, vaak tegen een vergoeding die mee evolueert met de petroleumprijs. Die ligt momenteel rond 80 euro per ton. “Hoewel frieten niets met petroleum te maken hebben, bestaat er wel degelijk een prijslink”, zegt Bernard Lefèvre, voorzitter van de Belgische beroepsvereniging van frituristen Navefri-Unafri.
Naast het financiële aspect speelt ook regelgeving een rol. Horecazaken zijn verplicht hun gebruikte olie te laten ophalen door erkende ophalers en dat correct te documenteren. “Als olie verdwijnt zonder afhaalbewijs, kan dat bij controles leiden tot vragen of sancties”, waarschuwt de sectororganisatie.
Volgens Cornet schuilt het grootste risico in het ontstaan van een grijze markt. “Biodieselproducenten moeten aantonen dat hun grondstoffen duurzaam en traceerbaar zijn. Zodra olie buiten het erkende circuit verdwijnt, ondergraaft dat de hele keten.”
Met een jaarlijkse biodieselproductie van zo’n 385 miljoen liter in België blijft de vraag naar gebruikte frituurolie groot. En zolang die vraag hoog blijft, blijft afvalolie ook een aantrekkelijk en tegelijk kwetsbaar goed voor ondernemers in de horecasector.
