Het Amerikaanse sportmerk Nike kondigde begin maart aan dat het 411 banen wil schrappen op de European Logistics Campus in Laakdal. Het is de derde zware klap in minder dan een jaar tijd voor de sites in de Kempen en Limburg. Nochtans maakte de Amerikaanse sportgigant sedert begin jaren 90 opgang in Vlaanderen. En dat is voor een groot stuk te danken aan één man: Karel Lauwers (78), de vader van Nike.
Het verhaal begint bij een goede vriend van Karel, Michel van Puijenbroek. “De man van De 600 in Arendonk”, zegt Lauwers. “De naam van het gebied verwijst naar de omvang van het domein, namelijk 600 hectare. Ik hoef je dus niet uit te leggen dat mijn vriend erg vermogend is. We hadden ook samen gestudeerd.”
De familie Van Puijenbroek was sinds de jaren 1930 eigenaar van het Antwerpse badhuis, van waaruit Michel van Puijenbroek sinds 1970 de distributie van het sportmerk Speedo voor België verzorgde. In 1974 verkocht de familie het Antwerpse badhuis en verhuisde de voorraad sportkleding naar een loods in De 600 in Arendonk.
“Dat was de tijd dat de zwemmer Mark Spitz al die medailles en records verzamelde”, herinnert Karel Lauwers zich. “Zijn prestaties hadden een grote invloed op de verkoop van Speedo. Het bedrijf van Michel breidde uit en hij wilde dat ik er mee instapte. Ik had bij Janssen Pharmaceutica al een carrière uitgebouwd. Hij heeft dus lang moeten aandringen. Ik heb nog een halfjaar zowel voor Janssen Pharmaceutica, als voor All Sport, het bedrijf van Van Puijenbroek, gewerkt.”
Atleten sponsoren
Karel Lauwers kreeg de opdracht om All Sport verder uit te bouwen en te organiseren. “Het bedrijf werd vlug grondig georganiseerd en een computer werd geïntroduceerd, maar daardoor stegen de vaste kosten. Ik moest dus op zoek naar een grotere omzet door ook andere merken te verdelen. Op een meeting in Genève vertelde ik dat ik op zoek was naar een Amerikaans sportschoenenmerk. Daar waren twee redenen voor. We konden dan ook met dollars handelen en we waren niet langer alleen van seizoensgebonden artikelen afhankelijk. De man die ik er sprak, scheurde een advertentie uit een sportmagazine en zei: dat is een sterk groeiend bedrijf. Ik waagde mijn kans en schreef naar Nike. Maandenlang hoorde ik niets, tot we plots werden uitgenodigd voor een gesprek op een sportbeurs in Keulen.”
All Sport bleek niet de enige die naar Keulen mocht komen. Het bedrijf moest het opnemen tegen andere distributeurs uit de Benelux, waaronder enkele hele grote. “Onze sterkte was dat we goed samenwerkten met allerhande atleten, vooral zwemmers, en al over een uitgebreid cliënteel beschikten. We hadden dus sterke troeven in handen.”
All Sport uit Arendonk werd een van de distributeurs voor Nike in Europa en tijdens de eerste internationale meeting voor Europese distributeurs gaf Phil Knight, medeoprichter van Nike, ons de opdracht: “Maak Nike nummer 1 in Europa”. Ik zei tegen mijn salesmanager: dat moet een grap zijn of die man lijdt aan grootheidswaanzin. Maar in de volgende jaren bleek dat ik ongelijk had. In 1987 waren we nummer één.”
“Voor grote advertenties hadden we geen geld. Onze marketinginstrumenten waren in de eerste jaren het sponsoren van atleten en wedstrijden”
Karel Lauwers
“Dankzij ons trouw cliënteel, veel promowerk en goede producten konden we de markt in België voor Nike openen, maar voor grote advertenties hadden we geen geld. Onze marketinginstrumenten waren in de eerste jaren het sponsoren van atleten en wedstrijden. De zaak begon stilaan zeer goed te draaien.”
Een kentering kwam er aan het einde van de jaren 1980. Europa werkte aan een eengemaakte markt; de Amerikanen zagen dat dit weleens de Verenigde Staten van Europa zouden kunnen worden. Op dat ogenblik had elke distributeur in Europa nog zijn eigen strategie en niet iedereen slaagde in dat opzet. Dankzij het vermogen van Michel van Puijenbroek hadden we het vertrouwen van de banken en konden we altijd een halfjaar voorraad prefinancieren. We waren een kredietwaardige partner voor Nike.
Karel Lauwers onderhandelde met de Amerikanen, die het Nike-gedeelte van All Sport wilden overnemen, wat dan eind 1990 gebeurde. “Er wordt weleens gezegd dat ik mijn bedrijf heb verkocht, maar ik was slechts een minderheidsaandeelhouder”, zegt Karel Lauwers nu.
Vijver in Langvoort
Het was de Amerikanen niet ontgaan hoe belangrijk Karel Lauwers voor het bedrijf was. Hij sloeg de voorstellen af om general manager te worden van Nike Spanje en even later van Nike Frankrijk, maar ging enkele maanden later wel in op de vraag om general manager te worden van Nike Benelux, met kantoren in Arendonk en in Hilversum, waar ook Nike Europe is gevestigd. “Een opdracht was de centralisatie van de logistiek. Er moest één Europees warehouse komen, eerst voor kleding en later voor schoenen, maar er werd daarvoor in de eerste plaats naar Nederland gekeken. Ook Frankrijk en Duitsland kwamen in aanmerking. Ik mocht in België eens rondkijken.”
Lauwers schakelde meteen de Intercommunale Ontwikkelingsmaatschappij voor de Kempen (IOK) in, die ook goede contacten had met Luc Van den Brande, de toenmalige minister-president van Vlaanderen. “Ik overtuigde de Amerikanen om ook eens bij ons te komen kijken. Op een mooie dag in februari 1992 wandelden we rond in Langvoort, waar toen nog geen wegen lagen. Een van die Amerikanen zag de grote vijver liggen bij een mogelijke vestigingsplaats en waande zich in Beaverton, waar het hoofdkwartier van Nike ook bij een vijver ligt. Maar ook Eindhoven en Waalwijk hadden belangrijke troeven. We hebben een stevige strijd gevoerd. IOK en de burgemeesters van Laakdal en Meerhout hebben alles uit de kast gehaald. De Vlaamse regering en minister-president Luc Van den Brande hebben ook zeer goed meegewerkt. Dat heeft geholpen.”
Snelle uitbreiding
Karel Lauwers had zijn doel bereikt. Hij kreeg de vraag om general manager van het Customer Service Center (CSC) in Laakdal te worden, maar weigerde. “Logistiek was niet zo mijn ding. Maar de Amerikanen drongen aan. Karel, we hebben grotendeels voor jou voor Laakdal gekozen… Ik zwichtte en in september 1994 werd ik er general manager, met een contract voor twee jaar. De opstart was niet gemakkelijk en we dachten dat het een uitdaging zou zijn om de belofte waar te maken om tegen het jaar 2000 zo’n 1.200 mensen werk aan te bieden. “Voor de Vlaamse overheid was dat belangrijk, want de streek kreeg in die periode af te rekenen met verscheidene grote bedrijfssluitingen. De werkloosheid was hoog. Wij waren de oplossing. In 2000 overschreden we de kaap van 2.500 medewerkers.”
“De opstart was niet gemakkelijk en we dachten dat het een uitdaging zou zijn om tegen 2000 zo’n 1.200 mensen werk aan te bieden. Wel, in dat jaar overschreden we de kaap van 2.500 medewerkers”
Karel Lauwers
De eerste gebouwen in Laakdal werden in een recordtempo, op tijd, binnen het geplande budget en volgens de specificaties gebouwd. Dat gaf vertrouwen. Nike overwoog om ook de afdeling Footwear in Laakdal onder te brengen. De IOK slaagde erin om nog eens een bedrijventerrein van 30 hectare ter beschikking te stellen. Ook bij de keuze om een containerterminal in de buurt van het bedrijf in te richten, was Lauwers nog betrokken. “Ze wilden die eigenlijk aan de andere kant van het kanaal aanleggen, maar de verkoop van Nike-schoenen en kleding kende zo’n vlucht, dat we zelf niet voldoende opslagruimte hadden. Daarom was het een zegen dat de containerterminal naast Nike werd gevestigd, zodat we de grote aanvoer van onze goederen tijdelijk in de containers konden bewaren.”
Karel Lauwers was van groot belang bij de komst van het Europese distributiecentrum van Nike in Laakdal. Zijn opvolgers zorgden voor een verdere verankering van het bedrijf in de regio. “Men heeft weleens getwijfeld om alle eieren in één korf te leggen, maar dat was de beste oplossing. Nike heeft in Laakdal een sterke groei, maar ook moeilijkere momenten gekend. Die heeft het allemaal doorstaan, omdat hier zo’n sterke organisatie is uitgebouwd. Ik vrees dus niet voor de toekomst van Nike in de Kempen. We hebben bij Nike nog crisissen overleefd.”
