Wie Just for the Record in Hasselt binnenstapt, weet het even niet meer. Ben je hier in een tweedehandsplatenwinkel, espressobar of kunstgalerij beland? Zaakvoerder Andy Surleraux lacht. “Alle drie. Vinyl, kunst en koffie zijn evenwaardige pijlers. Zonder die combinatie was het commercieel niet haalbaar.”
Just for the Record opende in 2017. “Toen pionierden we met onze mix, maar vandaag tel ik alleen hier in de Diesterstraat al drie zaken die voor de combinatie gaan. De kosten om een zaak uit te baten zijn de laatste jaren fors sterk gestegen en dus gaan winkeliers op zoek naar extra inkomsten.”
Wokka Mokka in Bilzen is tegelijk stripwinkel en koffiebar. “Ik ben stripliefhebber, maar toen we de zaak openden, was de voorwaarde van mijn vrouw dat er ook koffie bij moest”, zegt Kris Huygen. De formule sloeg aan. Vaste verzamelaars komen bij Wokka Mokka grasduinen in de bakken, toevallige passanten ploffen neer voor een latte. “Koffie is hier geen bijzaak, we branden onze bonen zelf. Strips kopen is onthaasten en met een drankje erbij voelen mensen zich helemaal thuis. We nodigen ook regelmatig striptekenaars uit voor een signeersessie.”
Bloemen en koffie
Nog een opvallende combinatie: Viva Flora in Heers, waar Cindy Smeets haar bloemen- en interieurzaak uitbreidde met een gezellige horecahoek. Tussen de boeketten en decoratie kan je er rustig theedrinken. “Toen ik dit pand kocht, bleek het te groot voor enkel bloemen”, zegt Cindy. “Ik had de keuze: een valse wand zetten of een koffiehoekje installeren. Het is dat laatste geworden. Met succes, al is het soms wel pittig. Ik sta elke ochtend om zes uur op om cake bakken.”
Alles wat je in haar zaak ziet, staat te koop: van de tafels en stoelen tot de spiegels aan de muur. “Het gaat niet om horeca op zich, maar om gezelligheid en beleving. Daarmee onderscheiden we ons van webshops en supermarkten.”
Lieven Philtjens had twintig jaar een bloemenzaak, maar gooide in 2019 het roer om met conceptstore Elphero in Wellen. Meubels, kleding en decoratie worden er gecombineerd met volwaardige horeca. “Het één versterkt het ander”, legt de zaakvoerder uit. “Zo’n 80 procent van de klanten koopt iets na een koffietje of een glaasje wijn”, zegt hij. “We organiseren ook ontbijt op zaterdagochtend. Vroeger was dat een kalme dag, nu zit de zaak vol.”
Volgens Lieven is de formule geen toevalstreffer. “Wij waren bij de eersten in Limburg, maar intussen zie je dit concept overal opduiken. Klanten verwachten beleving. Het gaat niet alleen om kopen, maar om het gevoel dat je erbij krijgt. Al is de combinatie wel druk. In de namiddag staan hier soms drie mensen in de zaak, anders krijgen we het niet gebolwerkt.”
Zelfde spelregels
Voor Matthias De Caluwe, CEO van Horeca Vlaanderen, is het belangrijk dat winkels die drank of voedsel serveren zich aan dezelfde spelregels houden als traditionele horeca. “Vrijheid van ondernemen is belangrijk, dat gunnen we iedereen”, legt De Caluwe uit. “Maar dat moet uiteraard wel gebeuren met dezelfde spelregels als voor een klassieke horecazaak. Denk maar aan de FAVV-regels en de verplichte geregistreerde kassa als je jaarlijks meer dan 25.000 euro omzet haalt uit maaltijden. Eerlijke concurrentie kan alleen als iedereen dezelfde verplichtingen respecteert.”
