De fundamenten werden gelegd door de grootouders van Marijke Sleurs, die in 1934 een bescheiden handel opstartten. “Het was een totaal andere tijd,” blikt Luc Vangompel terug. “Transport gebeurde met een gehuurde kar, auto’s waren hier nauwelijks te zien.” Het familieverhaal vertakte zich al snel: drie zonen kozen elk hun eigen pad, wat leidde tot verschillende activiteiten binnen dezelfde familie. Die opsplitsing bracht kansen, maar ook de eerste tekenen van hoe complex familiebanden en zakelijke keuzes kunnen samenlopen.
Grote sprong
“Mijn schoonvader heeft op een bepaald moment risico’s moeten nemen om te overleven,” vertelt Luc. “Beslissingen zoals zondagopeningen waren toen ongezien, maar noodzakelijk.” Het typeert hoe elke generatie haar eigen uitdagingen kent en daar op haar manier mee omgaat. Wat voor de ene generatie vanzelfsprekend is, voelt voor de volgende soms als een sprong in het onbekende.
Toen Luc en zijn echtgenote Marijke midden jaren tachtig samen een deel van het familiebedrijf verderzetten, leek de taakverdeling duidelijk. “Wij vulden elkaar perfect aan,” zegt hij. “Ik nam de operationele kant op mij, zij hield alles achter de schermen in balans.” Net die complementariteit bleek cruciaal, tot het in 2012 abrupt veranderde.
Het plotse overlijden van Marijke zorgde niet alleen voor een persoonlijk verlies, maar ook voor een schokgolf binnen het bedrijf. “Je verliest tegelijk je partner, je medevennoot en een essentieel deel van de structuur”, aldus Luc Vangompel. “Van de ene dag op de andere moest ik rollen opnemen waar ik nooit mee bezig was geweest.” Dat moment legde pijnlijk bloot hoe afhankelijk familiale ondernemingen vaak zijn van onderlinge verhoudingen en impliciete afspraken.
Scenario’s bedenken
Toch was er ook voorbereiding geweest, hoe moeilijk dat onderwerp ook is. “We hadden er ooit samen over gesproken, met de kinderen erbij,” zegt hij. “Dat heeft achteraf geholpen om beslissingen te nemen.” Het onderstreept een terugkerend thema binnen familiebedrijven: het besef dat je moet nadenken over scenario’s die je liever vermijdt.
Voor zoon Yannick Vangompel betekende die periode een kantelpunt. “Ik stond toen nog aan het begin van mijn carrière en had eigenlijk nog geen concrete plannen om in het bedrijf te stappen,” vertelt hij. “Het bleef een persoonlijke keuze, maar toch voelde die plots minder vrijblijvend.” De overgang naar een volgende generatie gebeurt zelden volgens een strak uitgestippeld plan, en vaak onder druk van omstandigheden.
Observeren en leren
“Je komt in een situatie terecht waarin verwachtingen en realiteit botsen,” zegt Yannick. “Enerzijds wil je je eigen weg zoeken, anderzijds voel je de verantwoordelijkheid tegenover het familieverhaal.” Hij beschrijft hoe zijn eerste jaren vooral in het teken stonden van observeren en leren. “Je moet begrijpen waar je terechtkomt, en tegelijk je plaats vinden tussen bestaande structuren.”
Volgens vader Luc Vangompel ligt daar een van de grootste uitdagingen. “Je moet ruimte geven, maar dat is niet evident. Zeker niet als je zelf zo lang alles hebt gedragen.” Hij erkent dat loslaten een proces is. “Het gaat stap voor stap, en soms met twijfel.”
Om die overgang minder afhankelijk te maken van emoties, werd enkele jaren geleden een familiecharter opgesteld. “We wilden duidelijke afspraken maken, nog voor er spanningen zouden ontstaan,” legt Luc uit. In dat charter werd onder meer vastgelegd wanneer en hoe de volgende generatie kan instappen. “Dat zorgt voor rust,” beaamt Yannick. “Je weet waar je aan toe bent, en dat maakt gesprekken minder beladen.”
Balans is essentieel
Daarnaast werd ook een raad van advies voorbereid, als externe klankbordgroep. “In een familiebedrijf is het soms moeilijk om afstand te nemen,” aldus de vader. “Dan helpt het om mensen van buitenaf te betrekken.” Het is een manier om de balans te bewaren tussen emotie en rationaliteit, een evenwicht dat volgens hem essentieel is voor de toekomst.
Ook binnen de familie zelf wordt bewust tijd gemaakt voor overleg. “We komen jaarlijks samen in een familieraad,” vertelt Yannick. “Niet alleen om beslissingen te bespreken, maar ook om iedereen betrokken te houden, zelfs wie niet actief is in het bedrijf.” Het toont hoe familiebedrijven voortdurend zoeken naar manieren om de onderlinge band te versterken zonder dat die een rem wordt op het functioneren.
Aftasten
Vandaag staat met Yannick Vangompel de vierde generatie aan het roer, maar de weg vooruit blijft er één van voorzichtig aftasten. “Elke generatie kijkt anders naar groei en risico,” zegt hij. “Daar moet je elkaar in vinden.” Zijn vader knikt instemmend: “Je leert dat ondernemen niet alleen gaat over vooruitgaan, maar ook over stilstaan bij wat echt belangrijk is.”
Het verhaal uit Bocholt illustreert hoe familiebedrijven niet alleen economische structuren zijn, maar vooral menselijke verhalen. Verhalen waarin continuïteit nooit vanzelfsprekend is, en waarin elke generatie opnieuw haar plaats moet veroveren, tussen wat was en wat nog moet komen.
(Artikel ism Expertisecentrum Familiebedrijven van VKW Limburg)
