PRESELECTIE VOKA TOEKOMST INDICATOR-20250917-HR-5

Onze economie heeft actie nodig, zo blijkt uit studie

De economische evolutie van Limburg in 2024 en de eerste helft van 2025 laat zich het best omschrijven als een jaar van verschuivingen en herpositionering. Dat blijkt uit de 15de Toekomstindicator van Voka Limburg. Deze jaarlijkse publicatie geeft een beeld van de economische gezondheid van onze provincie door te kijken naar verschillende indicatoren binnen het domein van internationalisering, innovatie en talent.

De bekende groeimotoren van de regio – export, innovatie, arbeidsmarktdynamiek – vertonen vandaag tekenen van afvlakking, zo blijkt uit de studie. “In plaats van forse pieken of scherpe dalingen, zien we een complexe realiteit van tegenstrijdige bewegingen”, zegt Joris Vrancken, voorzitter van Voka Limburg. “Terwijl sommige indicatoren herstel tonen, verslechteren andere. De fundamenten van Limburgs economische veerkracht staan onder druk staan en moeten opnieuw versterkt worden. De cijfers roepen op tot actie, niet tot afwachten. De contouren van een toekomstbestendig Limburg liggen klaar – maar het zijn keuzes in beleid, samenwerking en durf die zullen bepalen of we het potentieel ook effectief kunnen waarmaken.”

Ondersteuning nodig
En ook in de federale regering is men het eens. “Limburg bevindt zich op een kantelpunt in haar economische ontwikkeling”, stelt Rob Beenders, federaal minister. “Onze provincie beschikt over sterke fundamenten: toekomstgerichte bedrijven, een wendbare KMO-structuur en een geëngageerde, loyale beroepsbevolking. Maar tegelijk kunnen we niet voorbijgaan aan de realiteit. Het vertrek van grote economische spelers heeft littekens nagelaten, en ook de internationale economische onzekerheid laat zich voelen. Het is dan ook de verantwoordelijkheid van de overheid om ervoor te zorgen dat Limburg niet alleen economisch weerbaar blijft, maar dat economische groei ook bijdraagt aan brede maatschappelijke vooruitgang. Dat betekent: ruimte creëren voor ondernemerschap, innovatie én mensen. Mensen die vandaag aan de slag zijn, die willen instappen, of die nood hebben aan ondersteuning om hun plek op de arbeidsmarkt te vinden. Bedrijven die kiezen voor duurzame transitie, kwaliteit in werk en sociale innovatie zijn voor mij de bouwstenen van het Limburg van morgen.”

Einsteintelescoop
Gouverneur Jos Lantmeeters vult aan: “Hoewel we een veerkrachtige, innovatieve en hechte provincie zijn, mogen we niet blind zijn voor de vele uitdagingen. Limburg blijft kampen met structurele problemen: een zwakke exportpositie, een dalend aantal technische profielen en een vergrijzende arbeidsmarkt. Maar er zijn ook stevige fundamenten waarop we verder kunnen bouwen. De toekomst van Limburg wordt niet bepaald door het status quo, maar door de keuzes die we vandaag durven maken. Eén project in het bijzonder heeft het potentieel om Limburg fundamenteel te transformeren: de Einsteintelescoop. Deze unieke wetenschappelijke installatie kan onze regio niet alleen internationaal op de kaart zetten, maar ook uitgroeien tot een motor voor technologische innovatie, academische samenwerking en economische groei. Tegelijkertijd moeten we blijven investeren in industriële vernieuwing en de versterking van ons academisch landschap. De groei van het hoger onderwijs in Limburg is bemoedigend, maar niet voldoende. We moeten vastberaden kiezen voor strategische opleidingen met hoge toegevoegde waarde – zoals burgerlijk ingenieur – om het tekort aan STEM-profielen en innovatiekracht duurzaam aan te pakken. Enkel met een volwaardige universiteitswerking, stevig verankerd in onze provincie, kunnen we jong talent aantrekken én hier houden.”

Duizenden jobs
Gedeputeerde voor Economie en POM-voorzitter Tom Vandeput gaat verder: “De Limburgse economie staat op een scharniermoment. De voorbije jaren bewezen dat we tegenslagen kunnen ombuigen in kansen. Vandaag kijken we verder vooruit. Want de energietransitie, vergrijzing, digitalisering, geopolitieke verschuivingen en de Europese Green Deal stellen ons voor fundamentele keuzes. Antwoorden op die uitdagingen vragen om een langetermijnvisie, los van de cycli van de politiek. Met initiatieven zoals de campussen in bouw, health, logistiek en maak bouwen we doelgericht aan sterke ecosysteemnetwerken. Maar we kijken ook naar de sterren. Letterlijk. De kandidatuur voor de Einsteintelescoop plaatst Limburg op de radar van Europa als wetenschaps- en innovatieregio. Een infrastructuur die niet alleen fundamentele inzichten zal opleveren over het universum, maar ook duizenden jobs en technologische doorbraken in de slipstream van dit megaproject. De toekomst begint nu. Met durf, visie en samenwerking bouwen we verder aan een Limburg dat niet alleen meedoet, maar mee vooruit loopt.”

Aanbevelingen Toekomstindicator 2024

Wat moet er volgens Voka Limburg worden aangepakt op vlak van de 3 onderzochte indicatoren?

Internationalisering:

1. MAKE 2030: versnellen met industrieel beleid op alle niveaus

2. Optimaliseer douaneprocessen op federaal niveau

3. ​ Een echte Europese interne markt

4. Een oplossing voor de energie-intensieve industrie

5. Zet in op het buitenlands netwerk van Flanders Investment & Trade

Innovatie:

6. Verhoog de overheidsinvesteringen in O&O en valoriseer innovatie

7. Structureel defensiebeleid met economische meerwaarde

8. Maak werk van de leidingstraat Antwerpen-Ruhr

9. Doorbraaktechnologieën meer kansen geven

10. Meer STEM in het onderwijsaanbod

Talent:

11. Versnelde interregionale mobiliteit

12. Gerichte arbeidsmigratie

13. Talentstrategie Vlaanderen

14. Doorbraak duaal leren

15. Begeleid langdurig zieken systematisch, sneller en sluitend naar werk