Vynova werd in 2015 opgericht toen de Duitse groep ICIG (International Chemical Investors Group) haar chloor-vinylactiviteiten bundelde onder een nieuwe entiteit. Het bedrijf vestigde zijn hoofdzetel in Tessenderlo, waar het de erfenis van Tessenderlo Chemie voortzet en uitgroeide tot een middelgrote, maar invloedrijke speler in de Europese chemie. In Tessenderlo wordt een hele reeks aan chemische basisgrondstoffen geproduceerd voor landbouw en industrie, zoals bijtende soda, kaliumderivaten, zoutzuur, bleekmiddel of vloeibare chloor. Het bedrijf – niet te verwarren met de Tessenderlo Group van ondernemer Luc Tack, die nog een vestiging in Ham heeft – investeerde de afgelopen jaren nog honderden miljoenen euro in Belgisch en Nederlands-Limburg in innovatie en om de CO²-voetafdruk te verminderen. Vandaag zijn er productievestigingen in vijf landen (België, Duitsland, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk), met ongeveer 1.300 medewerkers in totaal. De jaaromzet bedroeg in 2024 nog 950 miljoen euro.
Gerechtelijk akkoord
Maar voor hoe lang nog? Want het bedrijf zit in slechte papieren… Yannick Brusselmans, woordvoerder van Vynova, bevestigt de problemen. “Vrijdag is de aanvoer gestopt van ethyleen, een belangrijke basisgrondstof. Het ethyleen wordt via een pijpleiding naar Tessenderlo gestuurd. Als gevolg van het tekort hebben we alle productie vrijdagavond moeten onderbreken in de fabriek. Op maandagochtend is die opnieuw opgestart. Door de berichtgeving over een gerechtelijk akkoord bij onze vestiging in Duitsland had de leverancier beslist om de kraan dicht te draaien. De levering voor deze week is wel gebeurd.”
Intussen wordt gewerkt aan een solide oplossing voor de fabriek. Brusselmans bevestigt dat Vynova kampt met een betaalachterstand. “Onze aandeelhouder is in gesprek over de voorwaarden van onze kredieten met een bankenconsortium, maar die gesprekken slepen langer aan dan gedacht.” Volgens Brusselmans is de financiële situatie niet goed, “maar ligt een definitieve sluiting van de fabriek op dit moment nog niet op tafel”. Woensdag is overleg gepland tussen de vakbonden en de directie.
Nieuwjaarsrecepties
Dat de fabriek in Tessenderlo-Ham met een structureel probleem kampt, werd al een tijd geleden duidelijk. De jaarresultaten van 2023 en 2024 waren ronduit slecht, met een gecumuleerd nettoverlies van 170 miljoen euro over de twee jaren heen. Daarmee was de winst die in 2022 nog werd gemaakt meteen verdampt. Om de fabriek te redden werden al allerlei besparingsmaatregelen genomen. Een vijftiental interimcontracten werd opgezegd en zelfs nieuwjaarsrecepties werden geannuleerd.
Duitsland en Nederland voorspellen weinig goeds
Eind vorige week werd tijdens een bijzondere ondernemingsraad nog meegedeeld dat de fabriek van Vynova in het Duitse Wilhelmshaven de ‘insolventieprocedure’ heeft aangevraagd, een Duitse variant van een gerechtelijk akkoord. Bijna 350 banen en een belangrijke pvc-productielocatie staan daarmee op het spel. Het bedrijf noemde de zwakke economie en de hoge energieprijzen als redenen.
Vynova kondigde afgelopen zomer ook al aan dat de productielocatie in Nederlands-Limburg dit najaar zou worden gesloten. In november werd de productie er dan ook effectief stilgelegd. In Beek werkten ongeveer 100 mensen. De reden is volgens Vynova ook daar dat de Europese PVC-markt onder zware druk staat door wereldwijde overcapaciteit, een aanhoudend zwakke vraag, en toenemende concurrentie uit regio’s met lagere productiekosten en minder strenge regelgeving. “Er zijn geen signalen dat deze omstandigheden op korte termijn zullen verbeteren”, liet het concern in juli weten.
Midden-Oosten en China
De kans bestaat nu dus dat de site in Tessenderlo-Ham dezelfde weg opgaat. Volgens sommige bronnen wordt momenteel ook gezocht naar een overnemer voor de site in Tessenderlo, maar met de precaire toestand waarin de chemiesector in Europa verkeert, ligt dat niet voor de hand. Die kan niet langer concurreren met basischemie uit het Midden-Oosten en China, waar energie en grondstoffen goedkoper zijn. De financiële buffers zijn op om nieuwe economische schokken op te vangen. Banken en investeringsgroepen twijfelen steeds feller om nog oplossingen te bieden. Ook al is de sector nog rendabel, de omzet en de winstmarges in ons land dalen. De bezetting van onze productiecapaciteit is met nauwelijks 67 procent tot een historisch dieptepunt gezakt, waar die normaal boven de 80 procent zit. In Limburg verdwenen in 2024 al 350 jobs in de chemie, in de grote chemiecluster rond Antwerpen werden al vestigingen van multinationals gesloten.
