Stad Genk heeft als eerste in Vlaanderen een beleidskader uitgewerkt voor de huisvesting van internationale werknemers. Daarmee willen burgemeester Wim Dries en zijn stadsbestuur duidelijke regels invoeren, de woonkwaliteit bewaken en de druk op de lokale woonmarkt beperken. Het moet tevens de werkgevers rechtszekerheid bieden en misbruik tegengaan.
“Over het huisvesten van internationale arbeidskrachten bestaat veel onduidelijkheid”, zegt schepen van Wonen en Werk Mustafa Harraq (CD&V). “Dat leidt soms tot ongepast kamerverhuur en zet druk op de betaalbaarheid en kwaliteit van woningen voor Genkenaren. Met dit kader maken we een einde aan die wildgroei.”
Eigen volk eerst
Hoe dan? Via een ‘kansenkaart’ wordt vastgelegd waar huisvesting mogelijk is. Kwetsbare woonwijken en gezinsbuurten blijven gevrijwaard en bestaande woonplekken mogen niet verdwijnen. “De stad focust op de regulering van bestaande situaties en op het maximaal activeren van lokale arbeidskrachten”, stelt Harraq. “We mikken op een activeringsgraad van 80 procent. Onze eerste opdracht is dus zo veel mogelijk Genkenaren duurzaam aan het werk krijgen. Internationale tewerkstelling kan alleen wanneer lokale activeringskansen aantoonbaar zijn benut.”
Geen gezinswoningen
Een tweede pijler is de bescherming van de woonmarkt. Gezinswoningen mogen niet systematisch worden opgesplitst voor arbeidsmigranten. Via de kansenkaart wordt vastgelegd waar huisvesting mogelijk is. Kwetsbare woonwijken en gezinsbuurten blijven gevrijwaard en bestaande woonplekken mogen niet verdwijnen. Nieuwe woonvormen zijn alleen mogelijk op ruimtelijk geschikte locaties, zonder dat dit impact heeft op het reguliere woningaanbod.”
Conformiteitsattest
Internationale werknemers worden voornamelijk gehuisvest in kamers, compacte niet-zelfstandige woonruimtes. “Uitbaters moeten beschikken over een vergunning en een conformiteitsattest en ze moeten de huurwetgeving strikt naleven”, gaat schepen Harraq verder. “Zo willen we huisjesmelkerij en wanverhuur bestrijden. Verhuurders krijgen één jaar om zich in regel te stellen. Inbreuken kunnen leiden tot GAS-sancties of onbewoonbaarverklaring. Na twee jaar volgt een evaluatie.”
5.367 aanvragen
Werkgeversorganisatie Voka Limburg verwelkomt het initiatief als “een noodzakelijke stap voor de economie”. Volgens Voka kampt de arbeidsmarkt met structurele tekorten, waardoor sectoren zoals bouw, zorg, industrie en voeding kansen mislopen. “Om de groei te ondersteunen, zijn in Vlaanderen de komende twintig jaar bijna 700.000 extra werkenden nodig. Daarbij blijft gerichte internationale instroom essentieel”, zegt Johann Leten, gedelegeerd bestuurder van Voka Limburg. “In 2024 dienden Limburgse bedrijven 5.367 aanvragen in voor een ‘single permit’, dat is meer dan een verdubbeling tegenover vier jaar geleden.”
Volgens Voka Limburg is voldoende en kwalitatieve huisvesting een cruciale randvoorwaarde om internationale medewerkers aan te trekken. De organisatie pleit voor een werkbaar en kmo-vriendelijk kader met een duidelijk stappenplan en één centraal aanspreekpunt binnen de stad. Zoals nu in Genk dus…
