De filosofische praktijk is in opmars, al blijft ze voor velen nog onbekend terrein. Het uitgangspunt is fundamenteel anders dan bij klassieke hulpverlening. “Ik begeleid mensen in het onderzoeken van hun vragen. Filosofie kan je leven verrijken op manieren die je misschien niet had verwacht. Het helpt je om dieper na te denken, jezelf beter te begrijpen en betekenis te vinden in de wereld om je heen”, zegt Céline Smans.
Smans studeerde filosofie, maar botste al snel op een herkenbare frustratie. “Tijdens mijn opleiding wist ik eigenlijk niet goed wat ik ermee zou doen”, vertelt ze. “Veel afgestudeerde filosofen komen terecht in heel uiteenlopende jobs, maar het filosoof-zijn zelf blijft vaak verborgen. Dat vond ik jammer.” Ze ging op zoek naar een manier om filosofie uit de academische sfeer te halen en dichter bij mensen te brengen.
Eerste vrouw
Die zoektocht bracht haar bij de filosofische therapie, een praktijk die vooral in Nederland en de Verenigde Staten al langer bestaat. “In Nederland spreekt men van een filosofisch practicus. In Vlaanderen gebruiken we eerder de term filosofisch therapeut.” Vandaag zijn er in België slechts een handvol mensen die dit professioneel doen. “Het is echt nog nieuw”, zegt Smans. “In Vlaanderen zijn we tot nu toe met vier. Al ben ik tot nu toe wel de enige vrouwelijke therapeut.”
“Het is nog nieuw, in België zijn we tot nu toe nog maar met vier van dit soort filosofiepraktijken”
Céline Smans
Binnen haar praktijk werkt Smans op verschillende niveaus. Een eerste luik richt zich op individuele begeleiding. Mensen kloppen aan met vragen over werk, identiteit, zingeving, relaties, leven en dood, of na ingrijpende gebeurtenissen. “Ook de onzekerheid over maatschappelijke thema’s speelt mee”, zegt ze. “Ik begeleid bijvoorbeeld mensen die zich zorgen maken over klimaatverandering, politiek of sociale spanningen, en daar moeilijk een plek voor vinden in hun omgeving.”
Wandelen met cliënten
In plaats van diagnoses of stappenplannen, staat het gesprek centraal. “We kijken samen: welke vragen stel je eigenlijk? Waar komen ze vandaan? En hoe kan je er zelf betekenis aan geven?” Dat gebeurt heel cliëntgericht. “Sommige trajecten bestaan vooral uit gesprekken, andere vragen meer creativiteit. Ik werk ook met tekenen, schilderen, materialen, of ik ga wandelen met cliënten.” Ook muziek en beweging kunnen een rol spelen. “Ik heb iemand begeleid voor wie dans een belangrijke vorm van zingeving is. Dan werken we met muziek en beweging.”
Opvallend is dat de praktijk zich ook richt tot kinderen en jongeren. “Kinderen zijn eigenlijk de beste filosofen”, glimlacht Smans. “Ze stellen voortdurend waarom-vragen. In het dagelijkse leven is daar niet altijd tijd of ruimte voor, maar hier wel.” Met kinderen werkt ze bijna altijd creatief. “Materialen helpen om het denken te openen. Je ziet hen letterlijk openbloeien wanneer ze merken dat hun vragen ernstig genomen worden.”
Workshops
Naast therapie organiseert Céline ook filosofisch-inhoudelijke activiteiten. Dat gaat van inleidingen in de filosofie en workshops tot leesgroepen en groepsgesprekken. “Veel mensen voelen zich alleen in hun interesse voor diepgaande gesprekken”, zegt Smans. “In hun dagelijkse omgeving vinden ze daar weinig aansluiting. Hier ontstaat dan een gemeenschap, hoe klein ook, van mensen die samen willen denken.”
Die insteek is niet toevallig. “Filosofie hoort niet thuis in een ivoren toren”, benadrukt ze. “In de klassieke oudheid kwamen mensen samen op de agora om te filosoferen. De vragen kwamen uit het leven en gingen over het leven. Dat is wat ik miste, en wat ik vandaag opnieuw wil creëren.”
In Duffel vinden de therapiesessies plaats in de praktijkruimte van Coaching Company aan de Biesaard 10. In de groepspraktijk zijn psychologen, therapeuten en coaches te vinden. In Putte werkt Smans vanuit haar thuispraktijk in de Pachtersdreef.
Wie meer informatie wil, kan terecht op de site van studio Filo.
