guy de bakker Guy samen met zijn vrouw die in de bakkerij staat en zijn zoon Niels, die schepen is in de stad Lier. © Hélène Baccaert

“Wie onze grote speculaasfiguren koopt, krijgt er een echtheidscertificaat bij”: Achter de schermen bij ‘hulpbakker van de Sint’ De Bakker

Wie Sinterklaas zegt, zegt speculaas. Dat weet Lierse bakker Guy De Bakker (61) als de beste. Al vanaf half november staat zijn atelier in het teken van de koek, maar ook in zijn familiegeschiedenis neemt het een belangrijke plaats in.

De bakkersgenen stromen duidelijk door Guys bloed. Zijn ouders begonnen met bakken in Lier, en sindsdien bleef de zaak binnen de familie. Toen hij nauwelijks 10 jaar was, mocht hij al een handje toesteken in de bakkerij van zijn vader in de Frederik Peltzerstraat. “Mijn ouders hebben het 29 jaar gedaan en wij nu 38 jaar”, vertelt hij. “Wij maken hier nog alles op een ambachtelijke manier. Elke stap gebeurt handmatig. Dat is iets wat je bijna nergens meer ziet.”

Suikerversiering

Hoewel de open dag officieel in de bakkerij zelf eindigde, vond het grootste deel van de demonstraties zondag plaats in de ruime garage naast de winkel, die Guy voor de gelegenheid had omgebouwd tot kleine werkruimte. Daar konden bezoekers zelf speculaasfiguren versieren met suikerversiering. “Vorig jaar namen we voor het eerst deel aan de Dag van de Ambacht, op vraag van de organisatoren”, zegt Guy. “Toen maakten we marsepeinroosjes. Dat sloeg aan, dus wilden we dit jaar iets doen dat echt bij onze specialiteit past. Dat is zonder twijfel onze speculaas.”

Dat het concept aanslaat, is duidelijk. Al vroeg in de namiddag stonden er mensen uit Lier, Kontich, Berlaar en Wommelgem nieuwsgierig mee te kijken. “We proberen ieder jaar iets ludieks te doen, daarom laten we mensen zelf aan de slag gaan.”

De Dag van de ambacht staat alleen open voor ambachtslieden die wettelijk erkend zijn. © Hélène Baccaert

De grote speculaasfiguren met suikerversiering zijn de trots van de bakkerij. “Vroeger kreeg je dat vaak als sinterklaascadeau voor volwassenen”, legt Guy uit. “Het is een product dat enorm veel tijd vergt. Dat is de reden waarom bijna geen enkele bakker dit nog maakt.” De suikerversiering vraagt bovendien veel precisie: de lijntjes worden met de hand opgespoten. “Ik werkte vroeger met een mengsel van bloemsuiker en eiwit. Maar na verloop van tijd merkte ik dat die lijntjes soms gingen loskomen. Na heel wat experimenteren heb ik een derde ingrediënt toegevoegd. Wat dat is, blijft mijn geheim”, lacht hij.

De grote speculaasfiguren vergen enorm veel tijd. Dat is de reden waarom bijna geen enkele bakker dit nog maakt

Guy De Bakker (Bakkerij De Bakker)

Bezoekers mochten zondag zelf ontdekken hoe moeilijk het is om rechte lijnen en fijne krullen te maken. Toch ging iedere bezoeker naar huis met een eigen creatie.“Het belangrijkste is dat een speculaas goed smaakt”, zegt Guy. “Maar een figuur die mooi versierd is, maakt het natuurlijk af. Als je onze grote speculaas koopt, krijg je bovendien een echtheidscertificaat mee.”

Sinte Greef

In de garage stonden ook enkele van de authentieke houten speculaasvormen opgesteld. Ze zijn groot, zwaar en opvallend gedetailleerd. Volgens Guy zijn sommige exemplaren mogelijk tweehonderd jaar oud. “Mijn vader vond ze vroeger terug in het atelier. Ze vallen op omdat ze aan twee kanten ingesneden zijn. Tegenwoordig vind je bijna alleen nog enkelzijdige vormen. We wilden weten waar ze vandaan kwamen en gingen zelf op onderzoek uit. Zo kwamen zo terecht bij een traditie rond Sinte Greef, of de graaf van halfvasten.”

Een van de specialiteiten is de speculaas. © Hélène Baccaert

Die middeleeuwse figuur bracht halverwege de vastenperiode kleine geschenken naar kinderen, vaak in de vorm van een haantje op een stokje uit brood- of koekdeeg. “In Antwerpen en Mechelen was hij een bekend volksfiguur. Hij bracht een bezoek aan de kinderen op het moment dat de Paasvasten ongeveer in de helft was. Kinderen kregen, net zoals bij Sinterklaas, een geschenk in hun schoen. Dit was meestal een koekje of broodje in de vorm van een haantje”, legt Guy uit.

Passie

Terwijl Guy doorvertelt, stappen bezoekers aan de lopende band binnen. “In Kontich was er niets te doen, dus zijn we hierheen gekomen”, zegt een bezoeker. “Ik zag het op het middagjournaal en vond het wel interessant om eens te zien hoe speculaas gemaakt wordt.”

Een van de specialiteiten is de speculaas. © Hélène Baccaert

Ook voor Guy is het fijn om te voelen dat er nog altijd veel belangstelling is voor het beroep. “Wij doen dit nog altijd met hart en ziel”, zegt hij. “Ik ben gepassioneerd door het vak en heb het nooit anders geweten. Nog steeds vind ik dat je elke klant moet verdienen. Daarom blijf ik keihard mijn best doen. Gelukkig kan ik ook altijd rekenen op de hulp van mijn vrouw. Als ze me volgend jaar opnieuw vragen om deel te nemen, doe ik zeker weer mee.”