Daarmee ligt het aandeel zelfs iets hoger dan bij werknemers. De impact is voor zelfstandigen bovendien vaak groter: wanneer zij uitvallen, komt ook hun onderneming onder druk te staan. Inkomsten vallen weg terwijl kosten blijven doorlopen, en vervanging is niet evident.
Volgens Unizo wijst de stijging op een structureel probleem. Zelfstandigen gaan vaak te lang door en zoeken te laat hulp. Wanneer ze ziek worden, proberen ze bovendien zo snel mogelijk opnieuw aan de slag te gaan, met een verhoogd risico op herval.
Financiële druk speelt grote rol
De mentale druk hangt nauw samen met de financiële situatie van ondernemers. Uit cijfers blijkt dat de helft van de zelfstandigen kampt met aanhoudende geldzorgen. Bij driekwart van hen heeft dat een zware impact op het mentale welzijn. Daarnaast vreest één op vijf kmo’s dat ze facturen niet meer kunnen betalen, en ervaart 34% een sterke druk op de rendabiliteit.
Die druk dreigt verder toe te nemen door stijgende kosten, onder meer als gevolg van internationale spanningen zoals het conflict in het Midden-Oosten.
Snelle stijging langdurige uitval
Ook het totaal aantal langdurig arbeidsongeschikte zelfstandigen stijgt sneller dan gemiddeld. In december 2024 waren 35.445 zelfstandigen langer dan een jaar ziek, tegenover 29.463 in 2022. Dat is een stijging van meer dan 20%, tegenover 17% in de algemene bevolking.
Opvallend is dat steeds meer jonge ondernemers uitvallen. Vooral in de leeftijdsgroepen 30-34 en 35-39 jaar is de toename groot, met stijgingen van respectievelijk 107% en 105%.
Tegelijk proberen meer zelfstandigen actief te blijven tijdens hun ziekte. In 2024 combineerden 12.099 zelfstandigen hun ziekte met een toegelaten activiteit, bijna dubbel zoveel als in 2018. Dat engagement is groot, maar volgens Unizo vaak ook problematisch omdat het herstel in de weg kan staan.
Nood aan gerichte maatregelen
Unizo pleit voor een reeks maatregelen om de problematiek aan te pakken:
- Maak ondernemen werkbaarder: verminder administratieve lasten en regeldruk, die een belangrijke bron van stress vormen.
- Bied begeleiding op maat: zelfstandigen hebben nood aan ondersteuning die rekening houdt met hun specifieke situatie en onderneming.
- Voer deeltijdse arbeidsongeschiktheid in: zo kunnen ondernemers tijdelijk terugschakelen zonder volledig te stoppen.
- Investeer in preventie: via een gezondheidsbudget kunnen zelfstandigen tijdig inzetten op coaching en ondersteuning.
- Doorbreek het taboe: sneller hulp zoeken moet vanzelfsprekend worden.
De organisatie benadrukt dat tijdig ingrijpen cruciaal is. Hoe langer zelfstandigen wachten om gas terug te nemen, hoe groter de kans op langdurige uitval — met gevolgen voor zowel hun gezondheid als hun onderneming.
