De telegeleide wagen ziet er niet spectaculair uit. Een paar kleine uitstulpingen en cameraatjes, maar voor de rest verschilt hij in niets van andere deelwagens. Ook binnenin zijn er geen verrassingen.
Toch schuwen D’Ieteren Automotive en dochtermaatschappijen Ush en Poppy Mobility de grote woorden niet als ze hun pronkstuk voorstellen. “Een nieuwe stap in de evolutie van mobiliteit. Dit is een signaal dat de toekomst al begonnen is”, zegt Denis Gorteman, CEO van D’Ieteren Automotive. Nu staan auto’s gemiddeld 95 procent van de tijd stil, is de parkeerdruk in steden torenhoog, moet autogebruik veel milieuvriendelijker worden en blijft verkeersveiligheid een pijnpunt. De telegeleide wagen komt volgens hem aan al die verzuchtingen tegemoet.
Hoe werkt hij?
Het concept is simpel. In een controlecentrum op afstand zit een professionele chauffeur in een console met drie computerschermen, een stuur en bedieningsopties voor de auto. Het grootste verschil met een echte autocockpit is de rode noodknop die prominent aanwezig is en die de wagen meteen kan laten stoppen.
Als een klant de auto oproept, rijdt de consolechauffeur hem naar de aangegeven locatie. Daar kruipt de aanvrager zelf achter het stuur. Eens op de bestemming, neemt de externe bestuurder de wagen weer over, om hem naar een volgende klant of naar de centrale onderhoudsplaats te brengen. Gedaan met zoeken naar parking, gedaan ook om met je smartphone in de hand te speuren naar de standplaats van je huur- of deelwagen.
Primeur voor ons land
Sinds dinsdag worden telegeleide auto’s voor het eerst commercieel ingezet in ons land. In de Antwerpse haven heeft de FOD Mobiliteit een ‘regelluwe zone’ ingesteld die zulk vervoer mogelijk maakt. Het gaat om twee wagens op een noord-zuidtraject op de rechteroever. De eerste en voorlopig enige klant is de maritieme dienstverlener en sleepbedrijf Boluda, waarvan de medewerkers vaak in afgelegen zones van de haven moeten opereren.
“De volgende stap is meerdere bedrijven op dit haventraject gebruik laten maken van deze wagens”, zegt Pierre de Schaetzen van autodeeldienst Poppy. “Daarna willen we een tweede traject aan de andere kant van de haven aanbieden. Een volgende fase is de hele haven als zone voor telegeleid vervoer. De ambitie is om in 2026 in de stad Antwerpen zelf te testen.”
Op dit moment zitten de chauffeurs in de Duitse hoofdstad Berlijn, zo’n 720 kilometer verder. Bedoeling is om tegen eind maart een controlecentrum in het Vlaams-Brabantse Erps-Kwerps te openen en de Antwerpse voertuigen vanuit eigen land te besturen – dat legt de wetgeving op, om bijvoorbeeld bij een ongeval een alcoholtest uit te voeren.
“Je kunt op elk moment rechtstreeks communiceren met de chauffeur op afstand. Je vertrouwt op professionele chauffeurs die geen enkele blinde vlek hebben en ondersteund worden door camera’s, sensoren en slimme software”
Max Levandowski“Op dit moment is het ook nog een vereiste dat er bij elke rit een medewerker van ons achter het stuur van de auto zit. Als blijkt dat zijn aanwezigheid overbodig is en hij nooit moet ingrijpen – wat alle buitenlandse testen ook aantonen – kunnen we evolueren naar ritten zonder onze mensen, wat een nog bredere uitrol mogelijk maakt”, zegt Pierre de Schaetzen.
Geruststellend
Waar de volledig zelfrijdende auto al jaren stoot op juridische, praktische en ethische bezwaren, is het geloof in telegeleid vervoer bij alle betrokkenen zeer groot. Door menselijke tussenkomst te koppelen aan de technologie van autonoom rijden, verdwijnen veel obstakels. Zoals de juridische mist: als er nu een ongeval zou gebeuren, is er voor elk voertuig een bestuurder om als mogelijke schuldige aan te duiden, wat voor verzekeraars een belangrijk gegeven is.
“Het is ook geruststellender voor wie in het voertuig zit. Je kunt op elk moment rechtstreeks communiceren met de chauffeur op afstand”, zegt CEO Max Levandowski van Ush, het bedrijf dat gespecialiseerd is in (semi-)autonoom vervoer en de technologie van het Duitse Vay inpast in de wagens. “Je vertrouwt op professionele chauffeurs die geen enkele blinde vlek hebben en ondersteund worden door camera’s, sensoren en slimme software.”
“We zien nu een momentum voor deze mobiliteit. Er is een grote bereidheid bij alle overheden om de regelgeving aan te passen, zodat zulke nieuwe technologie overal in het verkeer mag worden toegepast. Ook bij de bedrijven is er veel positieve feedback”, zegt Levandowski. De kostprijs is net als bij de klassieke Poppy-deelwagens afhankelijk van tijd en afstand, maar ligt voor de telegeleide wagens wat hoger.
Haven als proeftuin
Dat de auto op afstandsbediening eerst in Antwerps havengebied opduikt, is geen toeval. De haven manifesteert zich al langer als proeftuin voor innovatie. “Na onze autonome drones en op afstand bestuurde binnenschepen is dit een derde technologische primeur”, zegt havenbaas Jacques Vandermeiren. “Onze rol is om zulke ontwikkelingen te faciliteren. Bijvoorbeeld door het 5G-netwerk te versterken, dat is cruciaal voor het besturen van voertuigen op afstand.”
Vandermeiren verwacht de komende jaren nog meer vormen van autonoom vervoer. “Deze telegeleide wagen kan een vliegwieleffect hebben. Het potentieel in onze haven is zeer groot. Bestelwagens, vrachtwagens, personeelsbusjes,… Niet alleen op de openbare weg, maar ook op de terminals zelf is er veel mogelijk. Denk maar aan het vervoer van mensen en materieel van schip naar magazijn en terug, telkens datzelfde traject, ook ’s nachts.”
“Iedereen een eigen wagen, daar gaan we stilaan vanaf. Ik geloof heel sterk in dit verhaal, dat veiligere en flexibelere mobiliteit toelaat”
Koen Kennis (NV-A)Ook het Antwerpse stadsbestuur ziet telegeleide deelwagens als een cruciale evolutie. Hoewel de regelgeving vooral op hogere niveaus zit – Vlaams, federaal en Europees – wil schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA) alle medewerking verlenen. “Je ziet nu al de behoeften van onze inwoners veranderen. Iedereen een eigen wagen, daar gaan we stilaan vanaf. Ik geloof heel sterk in dit verhaal, dat veiligere en flexibelere mobiliteit toelaat.”
