Port of Antwerp-Bruges stelde maandag de jaarresultaten voor 2024 voor. De haven kijkt terug op een uitdagend jaar, waarin de containeroverslag voor het eerst sinds 2020 groeicijfers noteerde, maar veel andere segmenten doken in het rood.
In totaal behandelde de haven 278 miljoen ton goederen, dat is 2,3% meer dan in 2023. Gezien de geopolitieke spanningen – de Russisch-Oekraïense oorlog en de onrust op de Rode Zee ten gevolge van het Gazaconflict – vindt CEO Jacques Vandermeiren dat zijn haven met dat resultaat veerkracht heeft getoond. “Het was een bewogen jaar. We zijn nog niet back to normal, maar de vraag is of we ooit nog gaan meemaken.”
Vandermeiren hoopt de sterke cijfers voor de containerbehandeling, het belangrijkste segment voor de haven, in 2025 door te trekken. “Rederijen en terminals verwachten voor 2025 stabiliteit op de containermarkt, Ze rekenen op mooie groei. En wij zijn de favoriete bestemming voor rederijen, vanwege onze ligging, efficiëntie en het feit dat we veel exportlading kunnen aanbieden.”
Ten vroegste 2032 meer containercapaciteit
Het dossier rond de uitbreiding van de containercapaciteit is er dus niet minder belangrijk op geworden. De doelstelling om in 2030 al meer plaats te kunnen aanbieden, is volgens Vandermeiren dood en begraven. “Op dit moment ziet het ernaar uit dat we in 2027 de spade in de grond steken. Maar het uitgraven van het nieuwe dok en de aanleg van nieuwe kaaien duurt jaren. Mogelijk kunnen we al een aantal stukken operationeel maken in 2032, met vanaf dan een verdere uitbouw van de capaciteit. Dat heeft ook te maken met hoe snel terminaluitbaters hun kranen operationeel krijgen.”
De haven won afgelopen jaar ook wat marktaandeel in de containertrafiek, waardoor de kloof met eeuwige rivaal Rotterdam weer een beetje kleiner wordt. Antwerpen-Zeebrugge is goed voor 30,6% van de containerbehandeling in het gebied tussen Hamburg en Le Havre, Rotterdam neemt 31,4% van de koek in.
Een nek-aan-nekrace dus, maar ondanks die spijkerharde concurrentie hebben de twee havenbedrijven ook ingezien dat ze op sommige thema’s beter samenwerken. Eerder dit jaar riepen ze de Europese Commissie gezamenlijk op om meer te investeren in het concurrentievermogen van de Europese industrie. Op het Wereld Economisch Forum in Davos vorige week schoof Vandermeirens Rotterdamse tegenhanger Boudewijn Siemons aan bij het Belgische diner, om gezamenlijke uitdagingen, zoals de energietransitie en drugssmokkel, te bespreken.
“We gaan concurreren waar het moet en samenwerken waar dat noodzakelijk is”, reageert Vandermeiren op die toenaderingen. Voorbeelden van die noodzakelijke samenwerking zijn de uitbouw van een nieuw pijpleidingennet, voor de transport van groene energiedragers zoals waterstof, en de uitwisseling van digitale oplossingen voor het beveiligen van containers tegen drugscriminaliteit.
“We hebben begrepen dat als Antwerpen-Zeebrugge en Rotterdam samen spreken, er met dubbel zoveel aandacht wordt geluisterd. Als die twee samen naar ons stappen, moet het wel belangrijk zijn, denken ze”
Jacques Vandermeiren
Als het gaat om goederen aantrekken, blijven Antwerpen-Zeebrugge en Rotterdam concurrenten. Maar Vandermeiren beseft dat het niet mogelijk is om die grenzen haarfijn af te bakenen. “Als we samen werken aan een vergunningskader rond stikstof, dan heeft dat gevolgen voor onze containeruitbreiding en dus ons vermogen om lading aan te trekken. Er zullen altijd voordelen voor de ene of de andere inzitten, dat is niet het belangrijkste.”
Samen naar Europa
Samen willen beide havens ook meer gewicht in de schaal leggen bij de Europese Commissie. “We hebben begrepen dat als we samen spreken, er met dubbel zoveel aandacht wordt geluisterd. Als die twee samen naar ons stappen, moet het wel belangrijk zijn, denken ze.”
Beide havens kijken uit naar een Europese beslissing om de concurrentiekracht van de industrie te versterken. Eind februari zou Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, in die context de Antwerpse haven bezoeken. Naar verwachting kondigt ze daar de details van de ‘Clean Industrial Deal’ aan, een meerjarenplan om de energie-intensieve industrie te stimuleren.
Essentieel in dat plan wordt een oplossing voor de hoge energieprijzen, zegt Antwerps havenschepen Johan Klaps (N-VA). “De petrochemie is simpelweg gestopt met investeren in Europa, omdat energie hier te duur is. Wij verwachten van Europa een plan om de energietarieven binnen de perken te houden.”
Monopolie
Antwerp-Bruges en Rotterdam mogen dan wel op verschillende vlakken aan dezelfde kar trekken, een fusie ligt niet op tafel, stelt Vandermeiren duidelijk. “Dat willen wij niet, dat willen onze aandeelhouders niet.”
“Wij gaan ons niet in een internationaal avontuur storten. Bovendien hebben we de concurrentie met Rotterdam nodig om scherp te presteren”
Johan Klaps (N-VA)
Die aandeelhouders zijn de steden Antwerpen en Brugge, die respectievelijk 80% en 20% van Port of Antwerp-Bruges in handen hebben. “Wij gaan ons niet in een dergelijk internationaal avontuur storten”, beaamt havenschepen Klaps. “Bovendien hebben we de concurrentie met Rotterdam nodig om scherp te presteren.”
Maar bovenal zou een fusie gegarandeerd afgeschoten worden door de Europese mededingingsautoriteit, zegt Vandermeiren. “Zelfs de fusie tussen Antwerpen en Zeebrugge is negen maanden onderzocht. Europa zou nooit toelaten dat de twee grootste havens fuseren.”
Zelfs bij de samenwerkingsgesprekken tussen beide havens zijn bepaalde onderwerpen absoluut taboe. “Er zijn steeds juristen aanwezig die erop toezien dat we niets bespreken dat verboden terrein is. De tarieven voor concessies of havenrechten bijvoorbeeld. Het is manifest verboden dat we die zouden bespreken.”
