Wie in loondienst werkt, heeft een armoederisico van slechts 2,8 procent, maar voor zelfstandigen loopt dat percentage op tot 14,2 procent. Een van de belangrijkste factoren die bepalen of zelfstandigen al dan niet in armoede terechtkomen, is hun sociale bescherming. Bij de laagste inkomensgroep ontvangt een op de vijf zelfstandigen inkomensondersteuning. Tijdens de coronacrisis steeg dat aantal zelfs tot meer dan 70 procent. “Zonder sociale bescherming zou het armoederisico van zelfstandigen in 2020 dubbel zo hoog zijn geweest”, aldus Sven Vanhuysse, juridisch expert bij de FOD Sociale Zekerheid.
Ook gender en gezinstype spelen een belangrijke rol. Zo keren vrouwelijke zelfstandigen zichzelf vaker een lager loon uit. Dat zou willen zeggen dat ze meer kans hebben om in de armoede te belanden. In praktijk ziet de FOD Sociale Zekerheid echter dat het risico gecompenseerd wordt doordat vrouwen vaak kunnen rekenen op het inkomen van een partner en bijkomende sociale uitkeringen.
Wat ook opvalt in de studie, is de grote kloof tussen de armoedecijfers en het aantal zelfstandigen dat effectief ervaart dat hij of zij in armoede leeft. Hoewel het risico op inkomensarmoede de laatste jaren schommelde tussen 10 en 16 procent, ervaart slechts 1,4 procent van de zelfstandigen ernstige sociale en materiële deprivatie. Bij werknemers is dat dubbel zo veel. “Bij zelfstandigen kan 10,6 procent zich geen week vakantie per jaar permitteren, tegenover 13 procent bij de werknemers in België”, blijkt uit het onderzoek. Volgens minister van Armoedebestrijding Frank Vandenbroucke (Vooruit) is armoede bij zelfstandigen daarom niet minder reëel, maar wel vaak minder zichtbaar.
