We zijn op een hete vrijdagochtend te gast bij Leuven MindGate. In de briefing vooraf vallen termen als deep tech en nanotechnologie. Onmiddellijk beelden we ons een futuristische werkomgeving in. Maar voor een organisatie met leden die tot de wereldtop in gezondheidstechnologie behoren, oogt het kantoor verrassend eenvoudig.
We worden ontvangen door Jan Paesen (54), directeur van Leuven MindGate, en Sam Buyst (54), festivaldirecteur van FTI Leuven. Jan wil meteen een misverstand uit de wereld helpen. “Ik noem ons liever een samenwerkingsplatform dan een netwerkorganisatie.”
MindGate, dat 10 jaar bestaat, werd opgericht door KU Leuven, imec, Stad Leuven en een twintigtal hoogtechnologische organisaties in het Leuvense. Hun missie: meer samenwerking rond innovatie in de regio.
De organisatie hanteert het zogeheten Triple Helix-model en verbindt overheid, bedrijven en onderzoeksinstellingen in een ecosysteem. “Leuven huisvest vier strategische onderzoekscentra: imec, Vito, VIB en Flanders Make. Samen met KU Leuven zorgt dat voor een heel rijke onderzoekscultuur.”
MindGate organiseert jaarlijks zo’n veertig B2B-events, gaande van kleinschalige bijeenkomsten met een twintigtal deelnemers tot grotere evenementen met soms 300 specialisten. “Daar duiken we telkens diep in specifieke thema’s.”
Daarnaast zet het in op de-risking: samen met leden worden kleinschalige projecten opgestart om concrete uitdagingen in de regio aan te pakken. De organisatie legt ook contacten tussen haar netwerk en buitenlandse investeerders.
MindGate organiseerde in 2018 de eerste editie van het AND&-festival, het eerste stadsinnovatiefestival in Vlaanderen en de voorloper van FTI, en zette zijn schouders onder de vorige editie van FTI Leuven. De keuze om opnieuw mee te werken was snel gemaakt. “Het gaat over technologie en mensen verbinden. Dat is honderd procent onze meug, zoals ze zeggen”, lacht Jan.
“De vraag is niet meer alleen wat technologie kan, maar ook wat het met ons doet. Wat maakt ons bovenmenselijk, en wat bovenal menselijk?”
Sam Buyst (54), festivaldirecteur van FTI LeuvenJan geeft het woord aan Sam voor een toelichting bij de aanpak van het festival. “We hebben van VLAIO de opdracht gekregen om ook het brede publiek te bereiken.”
Grote organisaties als imec, KU Leuven, UZ Leuven en Materialise krijgen daarbij een prominente rol. “Je zit hier met een aantal grote kleppers van wereldniveau. Die geven we natuurlijk een podium.” Maar ook kleine spelers krijgen de ruimte om zich te tonen. “Vaak gaat het om niches, maar ook zij kunnen inspirerende demo’s geven.”
‘Bovenal menselijk’
Het zesdaagse festival focust op de thema’s: Health & Life Sciences, Deep Tech & Nano en Hardware & Mechatronics. Maar al snel wordt duidelijk dat we ons daar niet blind op moeten staren. “Dé rode draad van het festival is ‘bovenmenselijk, bovenal menselijk’”, zegt Sam.
“Vandaag dragen we technologie niet enkel in onze zak, maar ook op onze huid en straks misschien in ons lichaam en onze gedachten. We worden sterker, sneller en slimmer: een beetje bovenmenselijk. De vraag is dus niet meer alleen wat technologie kan, maar ook wat het met ons doet. Wat maakt ons bovenmenselijk, en wat bovenal menselijk?”
Om dat over te brengen naar het publiek is een vleugje creativiteit nodig. Fran Depoortere (29) geeft ons meer uitleg. Zij is projectmanager voor het B2C-luik en werkte ook mee aan de vorige editie. “Hiervoor focusten we op de ‘curious’, mensen die al geïnteresseerd waren in tech en innovatie”, zegt ze. “Nu mikken we voor het eerst op een breed publiek.”
Zo trekt het festival naar verschillende Leuvense markten onder de noemer ‘Patatten & Prothesen’. Tussen de kraampjes met fruit en groenten duiken standen op met de nieuwste technologieën. “Zo brengen we innovatie op een ludieke manier dichterbij het publiek.”
Op het programma staat ook een slaapconcert in de universiteitsbibliotheek, in samenwerking met KU Leuven. “We maken een soort radioshow in intieme setting. Slaapexperten van de universiteit en van UZ Leuven delen er hun expertise”, zegt Fran. “Het event richt zich vooral op studenten, maar ook ondernemers met slaaptekort – en die zijn er ongetwijfeld – zijn welkom.” (lacht)
Daarnaast focust FTI Leuven twee festivaldagen lang op bedrijven. Steven Cosyn (42) en Eva Byttebier (30) nemen dit luik op zich. Steven werkt al 8 jaar bij MindGate. Eva is freelancer en deed al verschillende projecten voor de organisatie, waaronder de vorige FTI-editie.
“In eerste instantie richten we ons op health professionals, maar dat gaat heel breed”, verduidelijkt Steven. “In Leuven zitten nu eenmaal heel wat grote spelers in de gezondheidssector”, vult Eva aan.
Ook artificiële intelligentie komt aan bod. “We hebben een volledige dag gewijd aan het huwelijk tussen health, hardware en AI omdat die hand in hand gaan tegenwoordig”, zegt Steven. “Je kan geen gsm of pacemaker ontwikkelen zonder AI.” Niet alleen de opportuniteiten, maar ook de gevaren worden besproken.
“Niet naïef”
“De Leuvense regio is ambitieus, maar niet naïef”, zegt festivaldirecteur Sam. “Elke technologische doorbraak brengt risico’s mee. Zo kunnen Wearables gezond gedrag stimuleren, maar anderzijds prestatiedruk verhogen. Daarom gaat FTI Leuven niet puur over innovatie, maar ook over thema’s als vertrouwen, privacy, AI en menselijke autonomie.”
Dat is volgens Eva herkenbaar voor ondernemers uit allerlei sectoren. “Mensen zijn optimistisch over wat er aankomt, maar tegelijk ook onrustig.” MindGate-directeur Jan vult aan: “Bedrijven vergeten dat de implementatie van technologie gepaard gaat met veel verandering en een hele organisatie op zijn kop kan zetten. Dat vraagt doordacht change management.”
Play for schools
FTI Leuven wil ook de volgende generatie inspireren. Zo’n 800 leerlingen uit het vijfde en zesde leerjaar duiken op de laatste festivaldag in de wereld van innovatie en zorg. “We hebben enorm veel aanvragen gekregen van scholen en moesten zelfs een wachtlijst aanleggen”, zegt projectmanager Kirsten D’Hooghe (42).
“Met een Technopolisshow zorgen we voor het wauw-effect, daarna mogen de kinderen zelf aan de slag in de doe-zone en nadien krijgen ze een workshopje dat al wat dieper gaat.”
Onderzoek toont dat rond 10 tot 12 jaar het ideale moment is om interesse in studierichtingen te wekken. “Vandaag ligt de nadruk sterk op STEM”, zegt Jan. “Wij zetten ook in op zorgberoepen: door de vergrijzing is daar grote nood aan.” Sam vult aan: “UZ Leuven is een van de grootste academische hospitalen in Europa en heeft dus veel personeel nodig.”
“Kortom: we willen met het festival meer doen dan alleen een show brengen en echt iets in beweging zetten”, vat Sam samen.
