Luchtverkeersleider Skeyes had dinsdagmiddag iedereen met verstomming geslagen door een nota te verspreiden aan luchthavens wereldwijd dat alle vluchten van en naar België onmogelijk zouden zijn vanaf 14 uur, door een staking bij de luchtverkeersleiders. Een staking bij de luchtverkeersleiders van Skeyes betekent dat alle vertrekkende en landende vluchten op de verschillende Belgische luchthavens de facto onmogelijk worden.
De daad werd om 14 uur bij het woord gevoegd: alle loketten gingen dicht en de grote borden gaven aan dat alle vluchten geannuleerd waren. Een flinke domper voor de vele aanwezige reizigers.
De staking had grote gevolgen voor het vliegverkeer in ons land. Brussels Airport liet weten alle geplande vluchten tussen 14 en 19 uur te moeten annuleren. Op Zaventem werden in totaal 70 vertrekkende en evenveel aankomende vluchten geannuleerd. Passagiers werd gevraagd om niet naar de luchthaven te komen. Ook vanuit Charleroi kwamen dinsdag tot 21 uur geen vluchten aan en vertrokken er geen. Daar zijn in totaal 38 vluchten geschrapt.
Onaanvaardbaar
Onder meer luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines kende een zware impact door de staking, maar dat geldt ook voor de Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair. Die moest honderd vluchten van en naar de luchthavens van Charleroi en Zaventem schrappen. Daardoor werd de reis van “bijna 20.000 passagiers” in de war gestuurd, zei de maatschappij in een persbericht.
Topman Michael O’Leary toonde zich bijzonder kritisch voor de stakers. “Hoewel we het stakingsrecht respecteren, is het onaanvaardbaar dat luchtvaartmaatschappijen geen enkele kennisgeving hebben gekregen. Als gevolg hiervan werden luchtvaartmaatschappijen gedwongen om vluchten op korte termijn te annuleren, wat oneerlijke gevolgen had voor duizenden passagiers die van/naar België reisden – van wie velen gestrand waren op de luchthavens van Charleroi en Zaventem. Als controleurs moeten staken, moeten ze de luchtvaartmaatschappijen eerlijk op de hoogte stellen, zodat we schema’s kunnen reorganiseren om de impact van deze stakingen op gewone burgers die betalen voor deze dure maar lage service te minimaliseren.”
Skeyes beheert het vliegverkeer van en naar de Belgische luchthavens en het luchtruim tot op een hoogte van ongeveer 7.500 meter. Vliegtuigen die hoger over het land vliegen, konden wel blijven vliegen: die vluchten worden begeleid door Eurocontrol.
Sociale onrust
De sociale onrust bij het bedrijf heeft te maken met onderhandelingen tussen directie en vakbonden, over de invoering van een digitaal controlecentrum (in Namen) voor de luchthavens van Luik en Charleroi, waardoor de controletorens daar leeg zouden komen te staan. Dat centrum zou in de loop van volgend jaar operationeel moeten worden, en instaan voor het beheer van het verkeer van alle opstijgende en landende vliegtuigen, evenals alle grondbewegingen, in Charleroi en Luik. Met die digitale verkeerstorens zullen er op termijn minder luchtverkeersleiders nodig zijn.
Directie en vakbonden bereikten maandag weliswaar een voorakkoord in de onderhandelingen over de transitiemaatregelen, de arbeidsomstandigheden en de ondersteunende maatregelen. Uit een intern vakbondsdocument blijkt dat het plan onder meer voorziet in loonsverhogingen van gemiddeld 16 procent voor luchtverkeersleiders, forfaitaire loonsverhoging van 254 euro per maand voor technische en meteorologische medewerkers en een eindebaremapremie voor statutaire personeelsleden. Verder zou er bijvoorbeeld nog een bijkomende kilometervergoeding gedurende drie jaar, boven op de bestaande, komen en zou wie dichter bij het nieuwe centrum in Namen gaat wonen twee dagen dienstvrijstelling kunnen krijgen voor de verhuizing.
Spontane stakingen
Het personeel had dat akkoord echter verworpen. Daarom legden verschillende werknemers van de verkeerstorens op de luchthavens van Luik en Charleroi maandagavond het werk al neer, en die spontane actie kreeg navolging in de andere afdelingen van Skeyes. Daardoor was er dinsdag sinds 14.30 uur geen vliegverkeer op de Belgische luchthavens, tot 19 uur op Brussels Airport en tot 21.30 uur op de luchthavens in Luik, Charleroi en Oostende.
Uiteindelijk werd dus rond 18 uur alsnog een akkoord bereikt. De staking werd niet vroeger beëindigd, maar liep af om 21 uur zoals aangekondigd. Skeyes heeft zijn verontschuldigingen aangeboden bij de reizigers die getroffen werden door de wilde staking.
Oude dossiers
Naast het digitaal controlecentrum zou er ook ontevredenheid bestaan over twee oude dossiers die al jaren aanslepen bij Skeyes. “De verbeterde werkroosters die ons ooit zijn beloofd, zijn nooit een succes geweest. Al drie jaar vragen we om daarover te onderhandelen”, zegt een luchtverkeersleider. “De directie volgt nog altijd niet de Europese richtlijnen om vermoeidheid tegen te gaan. Een nachtshift die eindigt om 7 uur beschouwen als volwaardige rustdag? Absurd.”
Een ander knelpunt is de pensioenleeftijd. “Ook wij moeten langer werken. Vroeger moesten we stoppen op ons 55ste, omdat de reactiesnelheid vanaf dan afneemt. Nu moeten we doorgaan tot 65. In 2016 zijn er al eindeloopbaanmaatregelen beloofd, maar die zijn er nog altijd niet.”
