De groene rage die ons al decennia in de ban houdt, kost handenvol geld. Nee, bijna niemand trekt in twijfel dat we moeten zorgen voor onze planeet en de opwarming zoveel mogelijk beperken. Maar is de kostprijs voor de ondernemingen niet veel te hoog?
Oekraïne, Iran, Gaza, Israël,… om er maar een paar op te noemen. De wereld staat in brand. Het accent wordt dan ook verschoven van klimaatopwarming naar defensie-uitgaven. Deze laatste zouden moeten oplopen tot vijf procent van het Bruto Binnenlands Product. Door de accentverschuiving is de klimaatopwarming niet langer hoofdnieuws, maar daarmee is het klimaathoofdstuk niet voorbij. De jaarlijkse kosten door klimaatopwarming worden in België geschat op 9,5 miljard euro. Ironisch genoeg, de opwarming brengt ook voordelen met zich mee. Door de zachtere winters zouden de jaarlijkse baten, vooral in de vorm van minder energiekosten, oplopen tot drie miljard. Netto kostprijs bedraagt dus 6,5 miljard, of 1,3% van het BBP.
De duurzaamheidsreglementering verplicht kmo’s tot investeringen in energie-efficiëntie, milieuvriendelijke technologieën, duurzame productieprocessen, maar vraagt ook aandacht voor diversiteit en gender-gelijkheid. Graydoncreditsafe berekende dat de jaarlijkse kostprijs voor een kmo van deze transitie overeenkomt met drie tot vijf procent van de omzet. Wie meer van absolute cijfers houdt: de totale kostprijs voor de Belgische kmo’s is geschat op twaalf miljard euro. Gigantisch.
“Voor de horecasector bedraagt de noodzakelijke jaarlijkse investering 9.000 euro en voor de voedingsbedrijven 16.000. Dit is een grote investering voor een sector die al geteisterd wordt door faillissementen.”
Rudy Aernoudt
Deze kostprijs verschilt natuurlijk van sector tot sector. Voor de horecasector bedraagt de noodzakelijke jaarlijkse investering 9.000 euro en voor de voedingsbedrijven 16.000. Dit is een grote investering voor een sector die al geteisterd wordt door faillissementen en waar banken slechts mondjesmaat kredieten toekennen. Voor de landbouwer wordt de investeringskost geraamd op 13.000 euro.
Gelijkaardige cijfers vinden we in de bouwsector. De kostprijs voor de transitie in overeenstemming met alle ESG-regels, wordt er geschat op 3% van de omzet. Maar liefst 20% van de bedrijven hebben noch voldoende kasstroom, noch voldoende reserves om die transitie te financieren. Voor deze bedrijven is er een keuze tussen het niet-compliant zijn, het liquideren of failleren of zich laten overnemen door meer solide bedrijven. In de eerste vijf maanden van 2025 gingen in Vlaanderen 763 bouwondernemingen overkop, een record en 16% meer dan vorig jaar. De groene rage is zeker één van de factoren, naast vele anderen, die daarin meespeelt.
Nieuwe trade-off
Ja, milieu en andere ESG-factoren zijn belangrijk. Maar als de noodzakelijke investeringen haaks staan op de rendabiliteit, zelfs leefbaarheid, van de kmo’s, is dat ook geen duurzaam verhaal. Duurzaamheid heeft immers betrekking op profit, planet en people en jammer genoeg dreigt men dat eerste vaak te vergeten. Tijd voor een nieuw evenwicht waarbij kmo’s opnieuw worden gekoesterd.
