De schepen van de Antwerpse haven, Johan Klaps (N-VA), gaf dinsdagmiddag duidelijke signalen tijdens de persbriefing over het plotse vertrek van de topman van Port of Antwerp-Bruges, Jacques Vandermeiren. Diens opvolger zal de handen meer dan vol hebben om de planning en uitvoering van grote infrastructuurprojecten in goede banen te leiden. Dat het ook financieel een zware dobber wordt, stak de schepen evenmin weg: “Er zal een kapitaalinjectie nodig zijn”, luidt de niet mis te verstane boodschap.
De reden moge duidelijk zijn. Omdat de huidige financiële slagkracht van de grootste Belgische haven niet langer volstaat om alle investeringsprojecten van de komende tien jaar te kunnen uitvoeren. Het financieel jaarrapport 2024 van de haven gaf bovendien aan dat die slagkracht aan het verzwakken was. Er moest in dat jaar geknabbeld worden aan de financiële reserves en kasmiddelen om onder meer de toename van de investeringsuitgaven en de pensioenvoorzieningen rond te krijgen. Mede daardoor verzeilde de haven zelfs voor het eerst sinds lang in de rode cijfers.
Zoektocht naar investeerders
Het rekenwerk over hoeveel geld nodig is voor alle investeringen komt voorlopig uit op bijna 5 miljard euro, zei de Nederlandse interim-ceo Rob Smeets de voorbije dagen. Met de snelle stijgingen van de kosten van materialen en arbeidsuren de laatste jaren rijst meteen de vraag of dat risico is meegenomen in dat bedrag. Het havenbestuur laat uitschijnen dat het om een vrij actuele kostenraming gaat.
De totale kostprijs van dit investeringsprogramma is overigens een pak hoger. De Vlaamse regering draagt ook een flink steentje bij: 1,9 miljard euro. De Inspectie van Financiën wees er alvast op dat het rekenwerk van de Vlaamse regering te krap is, omdat het gebaseerd is op prijzen van januari 2022. De kosteninflatie sindsdien is dus nog niet verrekend.
De haventandem Antwerpen-Brugge zal hoe dan ook uit andere vaatjes moeten tappen om het geld te verzamelen voor de grote infrastructuurprojecten. De financieel directeur van het havenbestuur, Nadine Aerts, wees er twee weken geleden in een gesprek met de transportkrant Flows op dat de tijd voorbij is waarin investeringen grotendeels gefinancierd werden uit de eigen middelen. Dat was volgens haar behapbaar, omdat het jaarlijkse investeringsbudget minder dan 100 miljoen euro bedroeg. Maar met de grote projecten zoals de nieuwe zeesluis in Zeebrugge en het extra getijdendok in Antwerpen loopt dat budget op tot gemiddeld 400 miljoen euro per jaar, met uitschieters tot boven de 500 miljoen euro. Haar conclusie: er zijn “nieuwe, meer creatieve financieringsvormen” nodig.
Alle opties open
Uitgifte van bedrijfsobligaties, een kapitaalinjectie van de bestaande aandeelhouders of zelfs het aantrekken van nieuwe aandeelhouders? Daarover wil de haven nog niets kwijt: “Alle opties liggen op tafel, maar er is nog geen enkele beslissing genomen”, luidt het antwoord.
Port of Antwerp-Bruges stevent in ieder geval af op een primeur en krijgt voor het eerst een kredietwaardigheidsscore. De tijd begint wel te dringen voor die score en de nieuwe creatieve financieringsvormen, als in 2027 de schop in de grond moet voor het duurste deel van het havenuitbreidingsplan in Antwerpen.
