Sinds 2019 zijn de Belgische overheidsuitgaven met 18 miljard euro (in euro’s van vandaag) toegenomen. Daarmee heeft België vandaag de op drie na hoogste overheidsuitgaven van de onderzochte Europese landen. Maar die extra middelen hebben niet geleid tot een betere dienstverlening.
De boodschap van Voka is dan ook duidelijk: we krijgen met zijn allen te weinig waar voor ons geld in België. Ons land gaat al jarenlang achteruit als het aankomt op de kwaliteit van de overheidsdiensten en is bij de hekkensluiters in Europa. “Toch wordt de overheid alleen maar groter”, zegt Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka West-Vlaanderen. “Dat zit verkeerd. In deze begrotingsronde moet de focus liggen op een slankere en productievere overheid.”
Oplossing is duidelijk
De oplossing voor de Belgische begrotingsproblemen ligt niet in het zoeken naar steeds meer inkomsten, stelt Voka nog. Sinds 2007, het laatste jaar met een begroting in evenwicht, zijn de overheidsinkomsten gelijk gebleven, terwijl de uitgaven wel fors zijn toegenomen.
Ook binnen het overheidsapparaat zelf is er ruimte voor efficiëntiewinsten. Vandaag werken meer dan 1,5 miljoen mensen in België voor een overheid. Dertig jaar geleden waren dat er ongeveer 1 miljoen.
Subsidies aan bedrijven
n het debat over de overheidsuitgaven wordt ook regelmatig gewezen op de subsidies aan ondernemingen. Daarbij duikt vaak het bedrag van 23,8 miljard euro op. Dat wordt dan voorgesteld als het bedrag dat naar de Belgische bedrijfswereld vloeit, maar die voorstelling klopt niet, vindt Voka.
Van de 23,8 miljard euro aan economische subsidies in 2023 ging de helft (12 miljard euro), naar private ondernemingen. De overige 11,8 miljard euro, gingen naar dienstencheques, overheidsbedrijven en social-profitorganisaties, waaronder de NMBS, bpost, huisvestingsmaatschappijen en ziekenhuizen.
Ook de evolutie is belangrijk: volgens cijfers van de Nationale Bank zijn de subsidies aan de bedrijfswereld de voorbije tien jaar met meer dan 3 miljard euro gedaald.
Geen ruimte voor nieuwe belastingen
Meer inkomsten zoeken via nieuwe belastingen is geen duurzame oplossing. De belasting op arbeid behoort in België al tot de hoogste ter wereld. Ook voor belastingen op kapitaal en transacties staat ons land aan de Europese top.
Daarnaast levert de vennootschapsbelasting steeds meer inkomsten op. De opbrengsten bevinden zich op een historisch hoog niveau en plaatsen België op de zesde plaats binnen de Europese Unie.
Bert Mons besluit dan ook: “Andere Europese landen tonen dat een betere dienstverlening mogelijk is met een lager belastingniveau. De uitdaging voor België is dan ook duidelijk: niet meer geld ophalen, maar meer waar bieden voor het geld dat er vandaag al is.”
